Шэнэ Хэлсээн: Коринфынхидтэ 2-дохи
Author: Институт перевода Библии
Date: 2020-03-27T17:11:00.265696+00:00

Шэнэ Хэлсээн

Шэнэ Хэлсээн

1. Оролто Үгэ

1. Коринфынхидтэ 2-дохи

1. Зарим Үгэнүүдые Тайлбарилһан Толи

Оролто Үгэ

Шэнэ Хэлсээн

Оролто үгэ

Хүндэтэ уншагшад!

Таанад мүнөө гартаа буряад хэлэндэ оршуулагдаһан Шэнэ Хэлсээн гэжэ нэрэтэй ном барижа байнат. Шэнэ Хэлсээн Хуушан Хэлсээн хоёр сугтаа Нангин Бэшэг гэхэ гү, али Библи гэжэ ном бүрилдүүлнэ. Дэлхэй дээрэ энэ ном бусад номуудһаа үлүү ехээр уншагдаг юм.

Шэнэ Хэлсээн эртэнэй грек хэлэн дээрэ бэшэгдэһэн хорин долоон номһоо бүридэнэ. Урдань Римэй хаанай орондо ажаһуудаг арадууд хоорондоо эртэнэй грек хэлэн дээрэ бэе бэетэйгээ харилсадаг һэн. Шэнэ Хэлсээн болбол «Һайн Мэдээсэлэй» дүрбэн ном, Элшэнэрэй үйлэ хэрэгүүдэй ном, элшэнэрэй хандалганууд, мүн ерээдүй сагые уридшалан харуулһан Гэршэлгэһээ бүридэдэг. «Һайн Мэдээсэлые» грек хэлэн дээрэ «Евангели» гэжэ нэрлэдэг. Иисус Христос номноһон һургаалаа тон тиигэжэл нэрлэһэн юм. Мүн баһа Матвей, Марк, Лука болон Иоаннай бэшэһэн Шэнэ Хэлсээнэй түрүүшын дүрбэн ном тиигэжэ нэрлэгдэһэн байгаа. Тэдэ номууд соо Иисус Христосой ажамидарал, газар дэлхэй дээрэ ябуулһан ажал, номноһон һургаал, бүтээһэн гайхамшагта үйлэ хэрэгүүд тухайнь, наһанһаа нүгшэһэн, һүүлдэнь амидырһан тухайнь хөөрэгдэнэ.

Иисус Христос тухай Һайн Мэдээсэлэй яажа дэлгэрһэн тухай Элшэнэрэй үйлэ хэрэгүүд гэжэ нэрэтэй ном соо хэлэгдэнэ. Эндэ Христос шажанай һууришажа дэлгэрһэн түрүүшын жэлнүүд хойно хойноһоон удаа дараалан зураглагдана. Тиимэһээ энэ ном түүхын тусхай ажахолбогдолтой ном мүн. Элшэнэрэй ашаар Иисус Христос тухай Һайн Мэдээсэлэй бүхы газар дэлхэй дээгүүр хаа хаанагүй таража эхилһэниинь эндэ харуулагдана.

Шэнэ Хэлсээн соо баһа хорин нэгэн хандалганууд гэхэ гү, али бэшэгүүд оролсодог. Тэдэниие Павел, Петр, Иоанн элшэнэр болон бусадшье хүнүүд Христосой түрэхэһөө хойшо зуун жэлэй туршада бэшэһэн байгаа. Эдэ хандалганууд христос шажантанай һүзэг этигэлэй болон ажамидаралай элдэб янзын асуудалнуудые хүндэнэ, зүблэл болон захяа заабаринуудые үгэнэ.

Гэршэлгэ гэдэг Шэнэ Хэлсээнэй һүүлшын ном уридшалан хэлэһэн удха шэнжэтэй юм. Энэ ном уншахада бэлэн бэшэ. Энэ ном соо хүн түрэлхитэнтэй хамта Бурханай байлсаһан нюуса олон бэлгэ тэмдэгүүдээр элирхэйлэгдэнэ, газар дэлхэйн зоной Бурханай зарга шүүбэридэ орохо тухай, энэ газар дэлхэйн орондо бүри һайн, хэтэ мүнхын «шэнэ огторгой тэнгэри, шэнэ газар дэлхэй» байгуулагдаха тухай хэлэгдэнэ.

Оршуулагдаһан Шэнэ Хэлсээнэй номуудай эхэ бэшэг тухай

Шэнэ Хэлсээн эртэнэй грек хэлэн дээрэ бэшээтэй байгаа. Тэрэ оло дахин гараар буулгажа бэшэгдээ. Тиимэ ушарһаа Шэнэ Хэлсээнэй номуудай грек эхэ бэшэгүүд хоорондоо илгаралтай байдаг. Гэбэшье олон ушарнуудта тэдэ илгаралнууд номой удха ойлгоходо нүлөөлдэггүй, тиигээдшье бусад эртэнэй олон бэшэгүүдтэй зэргэсүүлхэдэ, Шэнэ Хэлсээнэй эхэ бэшэгүүд соо тиимэ илгаралнууд үсөөнөөр дайралдана.

Шэнэ Хэлсээе буряад хэлэн дээрэ оршуулһан тухай

Оршуулгынгаа һайн шанар баталхын, удха үнэн зүбөөр тайлбарилхын тула оршуулгамнай Библиин номуудай оршуулгада хэрэглэгдэдэг хэдэн шалгалтануудые заатагүй гарадаг. Шэнэ Хэлсээе грек хэлэнһээ буряад хэлэн дээрэ оршуулхадаа, оршуулагшад библиин номуудые тайлбарилха дүримүүдые хэрэглээ. Олон янзаар ойлгожо болохо удхын нэгэ тайлбарилгань оршуулгада оруулагдаа, нүгөө тайлбарилгань хуудаһанай доорохи ажаглалтада табигдаа.

Номой түгэсхэлдэ оршуулга соо дурдагдаһан газар дэбисхэрэй зурагууд, мүн шухала ойлгосонуудые тайлбарилһан толи үгтэнэ. Шэнэ Хэлсээ ойлгоходо хүнгэн байхын тула энэ нэмэри мэдээсэлнүүд ном соо оруулагдаба. Үгэнүүдые тайлбарилһан толи Библиин шухала ойлгосонуудые, жэшээлэн нэрлэбэл, Бурханай Эльгээмэл, тоһоор түрхихэ, Нангин Һүлдэ, Бурханай табисуурта, Хүн түрэлтэнэй Хүбүүн, Бурханай Хурьган, Бурханай хаан түрэ, һүзэглэгшэдэй бүлгэм гэхэ мэтые тайлбарилха, мүн номуудай удха ойлгоходо шухала мэдээ үгэхэ зорилготой юм. Библиин үшөө ямар газарта адли шэнжэ удхатай зарим үгэ, ойлгосонууд дайралданаб гэжэ заажа үгэнэ.

Шэнэ Хэлсээнэй номууд нэгэдэхи зуунай хоёрдохи хахадта бэшэгдэһэн байгаа. Тэрэ сагһаа хойшо мянга гаран хэлэнүүд дээрэ оршуулагдаа. Мүнөө буряад хэлэн дээрэ оршуулагдаба. 1909 ондо эхирид-булагадай нютаг хэлэн дээрэ анха түрүүн Матвейн дуулгаһан Һайн Мэдээсэл, 1912 ондо анхан хэблэгдэһэн Маркын дуулгаһан Һайн Мэдээсэл Нангин Бэшэг оршуулгын институт шэнээр хэблэжэ гаргаһан байгаа. Тэрээнһээ гадна шэнээр оршуулагдаһан Маркын дуулгаһан Һайн Мэдээсэл (1996), Иисус – хүүгэдэй нүхэр (1999), Иоаннай дуулгаһан Һайн Мэдээсэл (2003), Хүүгэдэй Библи (2004 ондо) хэблэжэ гаргаа.

Нангин Бэшэг оршуулгын институт Шэнэ Хэлсээе буряад хэлэн дээрэ оршуулжа хүдэлһэн оршуулагшадта, редакторнуудта, мүн энэ оршуулга хэблэхэдэ оролдолго гаргаһан хүнүүдтэ һайн һанаагаа элирхэйлнэ, баяр баясхалан хүргэнэ.

Нангин Бэшэг оршуулгын институт

Печатается по благословению Преосвященного Савватия, Епископа Улан-Удэнского и Бурятского

Шэнэ Хэлсээн

Оршуулагшад: С. Б. Будаев, Д. А. Райцанова Редактор: Р. С. Дылыкова

Һанамжа, һайшаалнуудаа энэ хаягаар эльгээжэ болохо: ibt_inform@ibt.org.ru

Horace Knowles © The British & Foreign Bible Society, 1954, 1967, 1972

ISBN 978-5-93943-153-8

© Институт перевода Библии, Москва, 2010

Коринфынхидтэ 2-дохи

Коринфынхидтэ 2-дохи

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

1

Павел элшэнэй Коринф хотынхидто бэшэһэн хоёрдохи хандалга

1^1Коринф хотын һүзэглэгшэдэй бүлгэм, Ахайяын нютагта байһан Бурханай бүхы хүнүүд, таанадые Бурханай эрхэ мэдэлээр Христос Иисусай элшэн болохоор дуудуулагдаһан Павел болон һүзэглэгшэ Тимофей мэндэшэлнэ+. 2Манай Эсэгэ Бурхан ба Дээдын Эзэн Иисус Христос таанадта үршөөл хайра, амгалан тайбаниие үршөөг лэ!

3Үршөөл буян хайрладаг Эсэгэ, элдэб янзын ушарта һанаа заһадаг Бурхан, манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой Эсэгэ Бурхан үреэл магтаалда хүртэжэ байг лэ+. 4Элдэб янзын бэрхэшээлнүүдэй тудабал, тэрэ манай һанаа заһадаг, тиимэһээ ондоо зоной элдэб янзын бэрхэшээлнүүдтэ ороходонь, Бурханай маанадай һанаа заһадагтал адляар бидэшье тэдэ зоной һанаа заһаха аргатай байдагбди. 5Христосой олон зоболонгуудые хубаалсаха тума бидэ Христосой ашаар Бурханай туһаламжада бүри ехээр хүртэнэбди+. 6Зоболон эдлэжэ байхадаа бидэ таанадай аша туһада, таанадыел абархын тула зобоно гээшэбди, Бурхан маанадай һанаа амаруулһандал адляар таанадай һанаа амаруулна, тиихэдээ маанадай эдлэжэ байһан зоболонгуудые тэсэжэ гарахынтнай тула таанадай һанаа амаруулна гээшэ+. 7Тиимэһээ бидэ таанадта бата найданабди, зоболонгуудыемнай хубаалсахадаа, таанад маанадтал адли һанаагаа амарнат гэжэ мэдэнэ ха юмди.

8Аха дүүнэр, Асиин можодо бидэнтэй ушарһан бэрхэшээл зоболонгууд тухай таанадта һануулха һанаатайбди. Тиихэдэ бидэ һанаагаараа аргагүй ехээр унажа, доройтожо, амиды үлэхэбди гэжэ найдахаяашье болёод байгаабди+. 9Үхөөбди гэжэ бидэ һанажа байгаабди. Тэрэ ушарһаа бидэ өөһэдтөө найдангүй, харин үхэһэн хүнүүдые амидыруулдаг Бурхандал ганса найдаха хэрэгтэй гэжэ ойлгообди+. 10Тиимэһээл тэрэ бидэниие тиимэ аюул үхэлһөө абараа, абаржашье байха. Тэрээндэл ганса найданабди, тиимэһээл тэрэ бидэниие дахин абархал,+
11бидэнэй тулада танай үргэжэ байһан зальбаралнууд бидэндэ туһалнал. Тиимэһээ маанадта аша туһатай байһанайнь түлөө олон зон Бурханда баяр баясхалан хүргэхэл+.

Павелай түсэбүүдынь хубилна

12Энэ дэлхэйдэ байхадаа, илангаяа таанадтай харилсахадаа, бидэ Бурханһаа үгтэһэн үнэн сэхэ, арюун сэбэр ажамидаралтай байгаабди, һэшхэл бодолнайшье тэрэниие гэршэлнэ, тиимэһээл бидэ ехэл бахархадагбди. Бидэ хүнэй сэсэн ухаагаар бэшэ, харин Бурханай үршөөлөөр тиимэ ажамидаралтай байгаабди+. 13-14Таанадай уншаха, ойлгохо аргатай юумэнүүдыел бидэ бэшэнэбди. Мүнөө бидэниие бага зэргээр ойлгожо байгаашье һаатнай, хожомынь гүйсэд ойлгодог болохот гэһэн найдалтай байнаб, тиин Дээдын Эзэн Иисусай ерэхэ Үдэр таанад маанадаар бахархахат, харин бидэ таанадаар бахархахабди+.

15Эдэ бүхы юумэнүүдтэ хатуу этигэлтэй байһан хадаа таанадай хоёрдохиёо буян хэшэгтэ хүртэхын тула би түрүүн таанадта ошохые түсэблэжэ байгааб+. 16Таанадта дайраад Македони ошохо, тиигээд тэндэһээ бусаха замдаа дахин таанадтай уулзаха һанаатай байгааб. Тиигэхэдэмни таанад саашаа Иудей руу ябаха замдамни намайе бэлдэжэ үгэхэт гэжэ найдажа байгааб+. 17Энэ түсэбүүдни һэбхи ябадал болоо гээшэ гү? Нэгэ хэлэхэдээ «тиимэ», нүгөө хэлэхэдээ «үгы» гэжэ хэлэдэг найдабаригүй хүн гээшэ гүб? 18Бурханай бата найдабаритай байдагтал адляар минии «тиимэ» гэһэмни «үгы» бэшэ, харин тиимэ байдаг юм+. 19Ушарынь юуб гэхэдэ, Силуан, Тимофей бидэ гурбанай таанадта номноһон Бурханай Хүбүүн Иисус Христос «тиимэ» гэхэдээ «үгы» гэһэн удхатайгаар хэлэдэггүй байгаа. Тэрэ өөрөө Бурханай «тиимэ» гээшэ+. 20Тэрэ Бурханай бүхы найдуулгануудайнь «тиимэ» гээшэ. Тиимэһээл Христосоор дамжуулан бидэ «Болтогой» гэжэ Бурханай алдарта айладхаа бэлэйбди+. 21Бурхан өөрөө Христосые та бидэнэй бата һуури болгожо табяа, илгажа абаа, 22бидэн дээрэ тамгаа дараа, бидэндэ үгэхэ бүхы юумэнүүдэйнгээ бэлгэ тэмдэг болгон Нангин Һүлдые хайрлаа+.

23Би Бурханиие гэршэ болгожо дууданаб, тэрэ минии һанал бодолые мэдэхэ. Таанадые хайрлаһандаа би таанадта Коринф ошохогүй гэжэ шиидээ һэнби+. 24Юундэ шүтэжэ байхыетнай таанадта зааха гэжэ бидэ оролдоогүйбди, таанадай хатуу этигэл һүзэгтэй байһые бидэ мэдэнэ ха юмди. Таанадай жаргалтай байхын лэ түлөө бидэ таанадаар хамта хүдэлнэ гээшэбди.

2

2^1Тиимэһээ таанадта гашуудал асархагүйн тула би дахин таанадта ошохогүйб гэжэ шиидээб. 2Хэрбээ минии таанадые дахин гомдохооболни, намайе баярлуулха хүн танай дунда дахин олдохогүйл+. 3Дахин таанадта ошоод, намайе баярлуулха ёһотой хүнүүдһээ гашуудаха дурагүй байһандаал би түрүүн бэшэһэн байгааб. Минии баяртай байхада таанадшье булта баяртай байдагта гэһэн хатуу этигэлтэй байна ха юмбиб. 4Таанадые гашуудуулха голхоруулхын тула бэшэ, харин хэды ехээр таанадта дуратай байһанаа мэдүүлхын тула би ехэл һанаа зобон, ехэл нулимсаа гоожуулан таанадта бэшэһэн байгааб+.

Гомдохоогшые хүлисэхэ тухай

5Хэрбээ хэн нэгэн намайе гомдохообол, тэрэ хүн намһаа үлүү ехээр таанадые бултыетнай гомдохоогоо гэжэ хэлэбэл хэтэрүүлхэгүйб. 6Тиимэ хүниие хэһэн аргаарнь лэ олонхинойтнай хэһээбэл болохо+. 7Зүгөөр тэрэ нүхэрөө аргагүй ехээр уйдажа, сэдьхэлээрээ унахагүйнь тула хүлисөөд, һанааень заһабалтнай таанадта дээрэ байха. 8Үнэн дээрээ тэрээндээ дуратай байһанаа мэдүүлхыетнай таанадһаа гуйнаб. 9Туршалгануудые хэр дабахатнай гээшэб, хэлэһэн юумэнүүдыемни ходо дүүргэхэтнай гү гэжэ харахын лэ тула би бэшээ хүнби. 10Хэрбээ хэһэн муу юумэнэйнь түлөө хүниие хүлисэбэлтнай, бишье тэрэниие хүлисэнэб. Христосой урда таанадай аша туһада хүлисэхэ ёһотой бүхы юумые би хүлисэнэб. 11Тиигэбэл сатана маанадые хууража мэхэлжэ шадахагүй. Бидэ булта тэрэнэй һанал бодолыень һайн мэдэнэ ха юмди+.

12Христос тухай һайн мэдээсэл номнохоёо Троада хото ерэхэдэмни, Дээдын Эзэн бүхы хэрэгүүдтэмни урагшатай байгаа+. 13Гэхэтэй сасуу, тэндэ Тит дүүгээ оложо ядахадаа, би ехээр һанаа зобожо байгааб. Тиимэһээ тэндэхи зондо баярлаһанаа мэдүүлээд, Македони ошоһон байгааб+. 14Христостой хамтарһан маанадые илалтада хүргэжэ байдаг Бурханда баяр баясхалан хүргэнэб. Бурхан баһал Христос тухай мэдээе хангалтай үнэртэл адляар хаа хаанагүй маанадаар дамжуулан тараадаг юм+. 15Ушарынь юуб гэхэдэ, бидэ абарагдажа болон хосоржо байһан зоной дунда Бурханай һанаашалһанаар Христосой хангалынь болонобди+. 16Хосорһон зондо тэрэ хангал бузар үнэртэй байжа, үхэлдэ хүргэдэг, харин абарагдаһан зондо тэрэ хангал һайхан үнэртэй байдаг, амидарал үршөөдэг юм. Тиимэһээ хэн иимэ үүргэ гүйсэдхэхөөр бэлэн бэ? 17Бидэ Бурханай мэдээсэл номнон өөһэдтөө ашаг олодог хүнүүдтэл адли бэшэбди. Бидэ үнэн шударгаар ажалдагбди. Юундэб гэбэл, Бурхан бидэниие эльгээгээ, Бурхан манай гэршэ, тиин бидэ Христосой зарасанарбди.

3

Шэнэ Хэлсээнэй зараса

3^1Бидэ дахин өөһэдыгөө таанадтай танилсуулха болоно гээшэ гүбди? Али зарим хүнүүдтэ адляар бидэ өөһэд дундаа магтан дурадхаһан бэшэгүүдые харуулжа байха ёһотой гээшэ гүбди+? 2Таанад өөһэдөө бүхы хүнүүдтэ уншаха ойлгохоор манай зүрхэ сэдьхэлдэ бэшэгдэһэн бэшэг гээшэт. 3Христосой өөрөө энэ бэшэг бэшээд маанадаар дамжуулһаниинь эли байна. Энэ бэшэг бэхээр бэшэ, харин амиды Бурханай Һүлдөөр бэшээтэй, шулуун хабтагайнууд дээрэ бэшэ, харин хүнүүдэй зүрхэ сэдьхэлдэнь бэшээтэй юм.

4Бидэ эдэ бүхэн үнэн зүб байна гэжэ Бурханай урда Христосой ашаар бата этигэлтэй байнабди. 5Энэ ажал бүтээхэ аргатайбди гэжэ бидэ өөрынгөө нэрэһээ баталха эрхэгүйбди. Бурхан лэ бидэндэ тиимэ арга боломжо үгэжэ байдаг юм. 6Тэрэл Бурхан бэшээтэй Хуули дээрэ бэшэ, харин Нангин Һүлдэ дээрэ һуури татаһан Шэнэ Хэлсээнэй зарасанар байха боломжо бидэндэ олгоо. Юундэб гэхэдэ, Хуули үхэл асардаг, харин Һүлдэ амидарал үршөөдэг юм+.

7Шулуун хабтагайнууд дээрэ үзэгүүдээр Хуули һиилэхэдэнь, тэндэнь Бурханай алдар оршоһон юм. Тиин Израилиин арадай харахын аргагүй һаргама гэрэлээр Моисейн нюурынь гэрэлтэһэн юм. Үхэл асардаг Хуули хүсэндөө байхадаа иимэ ехэ алдар үзүүлдэг байбал, 8Һүлдэһөө эхитэй юумэн бүришье ехэ алдартай байха бэшэ аал? 9Гэмнэлгэдэ хүргэжэ байһан юумэнэй алдартай байбал, үнэн зүбтэ хүтэлһэн ябадал бүришье ехэ алдартай байха бэшэ аал? 10Анхан алдартай байһан юумые мүнөөнэй тон һаргама алдартай сасуулбал, тэрэ ямаршье алдаргүй болоо гэжэ хэлэхэдэ болохо. 11Саг зуура оршодог юумэнэй алдартай байбал, хэтын хэтэдэ оршодог юумэн бүришье ехэ алдартай байха бэшэ аал?

12Иимэ эрхим һайн найдалгатай байхадаа бидэ ехэл зоригтой байнабди. 13Ойр зуурын һүр жабхалангай буурахые Израилиин арадай харахагүйн тула бидэ нюураа бүдөөр хааһан Моисейдэл адли бэшэбди. 14Үнэхөөрөө тэдэ зоной ухаан бодолынь хаалтатай байгаа. Манайшье үдэрнүүд хүрэтэр Хуушан Хэлсээе уншахадань, үнөөхи хушалтань абтаагүй байна. Гансал Христос тэрэ хушалтые абаха аргатай+. 15Мүнөөдэршье тэдэнэй ямаршье сагта Моисейн Хуули уншахадань, зүрхэ сэдьхэлынь үшөөл хаалтатай байдаг. 16Зүгөөр тэрэ хушалта хүнэй Дээдын Эзэндэ хандаһан лэ сагтань абтажа хаягдадаг. 17Дээдын Эзэн – Һүлдэ мүн, тиин Дээдын Эзэнэй Һүлдын оршожо байһан газарта эрхэ сүлөө бии юм+. 18Тиимэһээ бидэ булта хушагдаагүй нюураараа Дээдын Эзэнэй алдарые хаража байнабди. Дээдын Эзэнэй Һүлдэ Дээдын Эзэнэй алдарта бүри ойртуулан маанадые хубилгана+.

4

Шабар домбо соо байһан баялиг тухай

4^1Бурханай үршөөл хайраар бидэ иимэ ажал хэнэбди, тиихэдээ урмаа хухарнагүйбди+. 2Бидэ нюужа байхаар эшхэбтэр хэрэгүүдые хэхэеэ болёобди, хүниие мэхэлхэ хуурахаяа гү, али Бурханай үгэ хазагайруулхаяа оролдоногүйбди. Үнэн зүб тухай айладхажа байһыемнай Бурхан гэршэлхэ. Тиимэһээ маанадта этигэжэ найдажа болохо юм+. 3Хэрбээ манай номножо байһан Һайн Мэдээсэл далда байгаа һаа, тэрэ гансал хосоржо байһан зондо далда байха+. 4Һүзэглэдэггүй зоной ухаан бодолыень энэ дэлхэйе захиржа байһан нүгэлтэ бурхан харанхы мунхагаар хушаа, тиимэһээ тэдэ балар һохор зон Бурханай дүрэнь болохо Христосой алдар тухай һайн мэдээсэлһээ сасарһан гэрэл туяае хараха аргагүй байгаа+. 5Бидэ өөһэдыгөө номноно бэшэбди, харин Иисус Христосые Дээдын Эзэн байна гэжэ, бидэ Иисусай аша туһада танай зарасанар байнабди гэжэ номнонобди+. 6«Гэрэл туяагай харанхыһаа гэрэлтэхэнь болтогой», – гэжэ Бурхан хэлээ. Мүнөө тэрэл Бурхан манай зүрхэ сэдьхэлдэ гэрэлтэжэ, Христосто оршожо байһан Бурханай алдарай мэдээгээр бидэниие гэгээрүүлээ юм.

7Бидэ энэ баялиг хадагалһан шабар домбонуудта адли хүмди. Тиимэһээ бодото һүр хүсэн маанадһаа бэшэ, харин Бурханһаа эхи абадаг+. 8Бидэ оло дахин хашуулан зобонобди, гэхэтэй сасуу дарагдаагүй байнабди. Юу хэхэеэ мэдэхэеэшье болёод байхадаа бидэнэр урмаа хухардаггүйбди+. 9Олон дайсадтайшье байгаа һаа, бидэ нүхэдгүй үлэдэггүйбди. Даруулһаншье байгаа һаа, бидэ үхэжэ хосордоггүйбди+. 10-11Иисусай амидаралай маанад соо элирхэйлэгдэхын тула бидэ тэрэнэй түлөө үдэр бүхэн үхэлтэй ушардагбди. Иисусай амидарал манай богони гэнэн амидаралда харагдажа байхын тула бидэ амиды зон тэрэнэй түлөө үхэлтэй ходо ушардагбди++. 12Энэнь үхэл маанад соо, харин амидарал таанад соо ажаллана гэһэн удхатай юм.

13«Би һүзэглэһэн ушарһаа хэлээб», – гэжэ Нангин Бэшэгтэ бэшээтэй байдаг. Бидэ тэрэл һүзэгэй һүлдэтэй байжа һүзэглэһэндөө хэлэнэбди. 14Дээдын Эзэн Иисусые амидыруулһан Бурхан Иисустай хамта бидэниие амидыруулха, тиигээд та бидэниие өөрынгөө урда асаржа байлгаха гэжэ бидэ мэдэнэбди+. 15Эдэ бүхэн таанадай аша туһада хэгдэһэн байна. Тиигэжэл бүри олон зоной Бурханиие магтажа, алдарыень дуудаһан ушарһаань Бурханай үршөөл хайра элбэгжэжэл байха.

Һүзэг этигэлээрээ амидарха тухай

16Иимэһээл бидэ хэзээшье урмаа хухардаггүйбди. Махабад бэеымнай һүнэжэ байбашье һаа, бидэ досоогоо үдэрһөө үдэртэ шэнэлэн бэхижэнэбди+. 17Тиимэ ойро зуурын бэрхэшээл зоболонгууд маанадта угаа ехэ мүнхын алдар асардаг+. 18Харагдадаг юумэнүүд саг лэ зуура оршодог, харин харагдадаггүй юумэнүүд хэтын хэтэдэ оршодог. Тиимэһээл бидэ харагдадаг юумэнүүдтэ хандуулха бэшэ, харин харагдадаггүй юумэнүүдтэ анхаралаа хандуулнабди+.

5

5^1Манай махабад бэе газар дэлхэй дээрэ байхадаа маанадай ажамидардаг майханда адли юм. Хэрбээ эдэ майхануудаймнай унабал, Бурхан маанадта бултандамнай хүнэй гараар бодхоогдоогүй, тэнгэридэ хэтын хэтэдэ оршожо байха гэр үгэхэ гэжэ бидэ мэдэнэбди. 2Тэрэ тэнгэриингээ гэртэ ажамидарха дуратай байһан дээрэһээ бидэ энэ дэлхэйдэ байха сагтаа ёолонобди+. 3Бидэ тэрэ гэрээ хубсаһандал адляар өөр дээрээ нэмэрээд, нюсэгэн байхагүйе хүсэнэбди+. 4Энэ дэлхэйн майханда ажамидарха сагтаа бидэ дарлалтада ороод байһантай адли ёолонобди. Өөһэдынгөө бэе орхихо дуратай байһандаа бэшэ, харин тэнгэриин амидаралда хүртэхэ дуратай байһандаа тиигэжэ ёолонобди. Тиигэжэ үхэлые амидарал залгиха юм. 5Бурхан бидэниие эгээл тэрэ хубилалгада бэлдээд, хэхэ юумэеэ баталан маанадта өөрынгөө Һүлдые үгөө+. 6Тиимэһээ бидэ ходо урма зоригтой байдагбди.

Бэе соогоо байха сагтаал бидэ Дээдын Эзэнһээ холо байһанаа мэдэнэбди. 7Бидэ хаража байһан юумэндэ бэшэ, харин һүзэг этигэлдэ найдан ажамидарна ха юмди+. 8Бидэ зоригтой байнабди, эдэ бэенүүдээ орхёод, Дээдын Эзэнтэй гэртэнь байха дуратай байнабди. 9Тиимэһээ эндэхи гэртээ байха сагтаашье, Дээдын Эзэнэй гэртэ байха үедөөшье бидэ бүхы хүсэ шадалаараа тэрээндэ һайшаагдаха гэжэ оролдодогбди+. 10Газар дэлхэй дээрэ ябахадаа муу, һайн юумэ хэһэнэйнгээ түлөө шүүлгэхын тула бидэ булта Христосой зарга шүүбэридэ орохо ёһотойбди+.

Бурхантай эбээ нэгэдэхэ тухай

11Дээдын Эзэнһээ айн һүрдэхэнь ямар удхатайб гэжэ мэдэжэ байгаад, бидэ бусад зониие тэрээндэ хандахаар идхаха гэжэ оролдонобди. Бурхан бидэниие бүрин мэдэхэ, тиин таанадшье бидэниие ямархан хүнүүд байһыемнай һайн мэдэнэт гэһэн найдалтай байнаб+. 12Дахин өөһэдыгөө таанадта танилсуулха гэжэ бидэ бодоногүйбди. Харин маанадаар омогорхохо шалтаг таанадта үгэнэбди. Тиимэһээ таанад хүнүүдэй зосоохи байдалаар бэшэ, харин газаахи түхэл шэнжээр омогорходог хүнүүдтэ харюу үгэжэ шададаг байхат+. 13Хэрбээ өөрһөөн гарабал, Бурханай аша туһада бидэ тиидэгбди. Хэрбээ һаруул бодолтой байбал, таанадай аша туһада тиимэ байдагбди+. 14Маанадые Христосой хайра дуран захирна, тиин хүн бүхэнэй түлөө нэгэ хүнэй үхэбэл, тэрэ үхэлыень хүн бүхэн хубаалсана гэжэ бидэ мэдэнэбди+. 15Бүхы хүнүүдэй түлөө тэрэ үхөө. Тиимэһээ амиды байһан хүнүүд өөһэдынгөө түлөө ажамидарха бэшэ, харин тэдэнэй түлөө үхөөд амидырһан Христосойл түлөө ажамидарха ёһотой+.

16Тиимэһээ бидэ энэ сагһаа эхилээд хэнииешье энэ дэлхэйн заргаар бү шиидхэе. Нэгэтэ бидэ Христосые энэ дэлхэйн заргаар шиидхэһэн байгаабди, мүнөө тиигэхэеэ болёобди. 17Христостой нэгэдэһэн хүн бүхэн шэнэ хүнүүд гээшэ: урданай юумэнүүд һүнэгдөөд, бүхы юумэн шэнэдхэгдэбэ+. 18Эдэ бүхы юумэнүүдые Бурхан бүтээгээ. Тэрэ маанадтай эбээ нэгэдхүүлхын тула Христосые эльгээгээ, тиин эб нэгэдхүүлхэ тухай номнохые маанадта даалгаа+. 19Бурхан Христос соо оршожо, энэ дэлхэйн зонтой эбээ нэгэдхээ, нүгэлнүүдыень хүлисөө. Тиигээд эб нэгэдхэхэ тухай мэдээсэлээ маанадта даалгаа+.

20Бидэ Христосой нэрээр эльгээгдэһэн байгаабди, тиин Бурхан бидэнэрээр дамжан таанадта гуйн хандана. Бурхантай эбээ нэгэдхэгты гэжэ бидэ Христосой нэрээр таанадые гуйнабди+. 21Бурхан маанадай түлөө ямаршье нүгэлгүй байһан Христосто манай нүгэлнүүдые ашаа. Тиигэжэ бидэ Христостой нэгэдэн, Бурханда зохистой болообди+.

6

6^1Бурханай буян хэшэгые дэмы бү абагты гэжэ бидэ Бурхантай хамта ажаллажа байһан ушарһаа таанадые гуйнабди+.

2«Саг болзорой болоходо,
Би шамайе дуулаа хүм,
Шамайе абарха үдэрэй ерэхэдэ,
Би шамда туһалаа хүм», – гэжэ Бурхан хэлээ.

Эгээл тэрэ саг болзор болобо, шамайе абарха тэрэ үдэр ерэбэ.

3Ямаршье зондо бэрхэшээлнүүдые ушаруулхаяа бидэ оролдоногүйбди, тиимэһээ хэжэ байһан ажалдамнай алдуу дутагдал олохо шалтаг бидэ хэндэшье үгэнэгүйбди. 4Ямаршье юумэ хэхэдээ бидэ тохёолдоһон бэрхэшээл зоболонгуудые, дутагдал дундануудые, хүшэр байдалые даруу номгоноор дабажа гаран, өөһэдыгөө Бурханай үнэн зарасанар гэжэ харуулнабди+. 5Бидэ сохюулһан, түрмэдэ һууһан, һүрэг зондо дайруулһан байгаабди. Бидэ аргагүй ехээр ажалладаг, амаралта нойргүй, эдеэ хоолгүй ябадаг һэмди. 6Бидэ арюун сэбэр, мэдэлгэтэй, тэсэбэритэй, үршөөл буянтай байдагбди. Нангин Һүлдэ маанадтай оршодог, тиин хайра дуран үнэн зүрхэнһөөмнай гарадаг. 7Бидэ үнэн зүбые хэлэдэгбди, Бурханай һүр хүсэн манаар дамжан ажалладаг юм. Үнэн сэдьхэлнай – манай добтолхошье, бэеэ хамгаалхашье хуяг дуулга мүн+. 8Бидэ нэрэ хүндэтэйшье, нэрэ хүндэгүйшье ябаабди, магтаалдашье, хараалдашье хүртэжэ байгаабди. Үнэн зүбые хэлэжэ байһаншье һаа, бидэ худалшад мэхэшэдшье гэжэ тоологдодог байгаабди+. 9Хүнүүдтэ танигдахагүй шэнги аад лэ, хүн бүхэндэ мэдээжэбди. Үхэжэ байһан шэнги үзэгдэһэн аад лэ, мүнөөшье болотор амиды байнабди. Хэһээлгэжэ байһаншье һаа, үхэлэй саазада хүртөөгүй байнабди+. 10Зобожо байһаншье һаа, бидэ ходо баяртай байдагбди; үгытэй ядуушье һаа, олон хүнүүдые баян болгодогбди; ямаршье юумэгүй байһан шэнги аад, үнэндөө бидэ бүхы юумэнэй эзэдынь гээшэбди+.

11Коринфынхид, бидэ таанадта сэхыень хэлэнэбди, зүрхэ сэдьхэлнай нээлтэтэй байна. 12Манай зүрхэ сэдьхэл таанадта хаалтатай бэшэ, харин танай зүрхэ сэдьхэл маанадта хаалтатай байна. 13Маанадай таанадта хандажа байһандал адляар таанад маанадта хандагты, зүрхэ сэдьхэлээ маанадта нээгты гэжэ үхибүүдтээ хэлэһэндэл адляар таанадта хэлэнэб+.

Амиды Бурханай Һүмэ

14Дээдын Эзэндэ һүзэглэдэггүй зониие бү һажаагты. Зүб юумэн буруу юумэнтэй хамта байжа шадаха аал? Яажа гэрэл туяа шэб харанхытай хамта оршожо шадахаб+? 15Яажа Христос Шолмостой эбтэй эетэй байжа шадахаб? Яажа һүзэгтэй зон һүзэггүй зонтой эблэржэ шадахаб+? 16Яажа Бурхан Һүмэ онгонуудта хамаатай байхаб? Бидэл амиды Бурханай Һүмэ гээшэбди. Бурхан өөрөө иигэжэ хэлээ юм:

«Өөрынгөө хүнүүдэй дунда би гэр бодхоохоб,
Тиигээд тэдэнэйнгээ дунда оршожо байхаб,
Тэдэнэйнгээ Бурханиинь байхаб,
Харин тэдэнэр минии арад болохо»+.

17«Тиимэһээ тэдэ һүзэггүй зоной оршолониие орхижо,

Тэдэ зонһоо холодогты.

Сэбэр бэшэ юумэндэ бү хүрэгты,

Тиигэбэл би таанадые һайшаахаб.

18Би танай Эсэгэтнай болохоб,

Таанад минии хүбүүд басагад болохот гэжэ

Бүрин хүсэтэй Дээдын Эзэн хэлэнэ».

7

7^1Нүхэдни, Бурхан эдэ найдуулгануудаа маанадта үгөө юм. Тиимэһээ бэеыемнай, һүнэһэ һүлдыемнай бузарладаг юумэнүүдһээ өөһэдыгөө сэбэрлэел, Бурханда һүгэдэн, гүйсэд арюун нангин байял+.

Павелай баярлаһан тухай

2Маанадта дуратай байһанаа харуулыт даа. Бидэ хэнииешье мэхэлээгүйбди, хэнииешье дээрмэдэн хооһолоогүйбди, хэн дээрэшье баяжаха гэжэ оролдоогүйбди+. 3Таанадые зэмэлхэ һанаатайгаар энээниие хэлэнэ бэшэб. Амидышье, үхэһэншье байбалнай илгаагүй таанад хододоо манай зүрхэ сэдьхэл соо байнат гэжэ түрүүн би хэлээ һэнби+. 4Би таанадта аргагүй ехээр найдажа байнаб, таанадаар аргагүй ехээр омогорхожо байнаб. Бүхы бэрхэшээл зоболонгуудтаа би ехэл урма зоригтой, аргагүй баяр жаргалтай байнаб+.

5Юундэб гэхэдэ, Македонишье ерээд бидэ амархые мэдээгүй һэмди. Тэндэ маанадтай элдэб янзын бэрхэшээлнүүд ушараа, бидэ дайсадтайгаа тулалдажа, досоогоо айн һүрдэһэн юумэд байгаабди+. 6Харин сэдьхэлээрээ унаһан зониие урмашуулдаг Бурхан маанадта Титые эльгээжэ урмашуулаа+. 7Бидэ гансал тэрэнэй ерэхэдэ баярлаа бэшэбди, харин таанадай тэрэниие урмашуулһан тухай дуулаад аргагүй баярлаа хүмди. Таанадай намайе аргагүй ехээр харахые хүсэжэ байһан тухай, уйдажа шаналжа байһан тухай, намайе ехээр анхаржа бодожо байһан тухай Тит маанадта хөөрөө юм. Тиимэһээ би бүришье ехээр баярлаһан жаргаһан байгааб.

8Минии бэшэгэй таанадые уйдуулһаншье байбал, би халагланагүйб. Түрүүн халаглаһан байгааб, тиигээд тэрэ бэшэгни таанадые ойро зуурал уйдуулаа гэжэ харабаб+. 9Мүнөө би таанадые уйдуулһандаа баярлана бэшэб, харин тэрэ уйдхарай таанадые Бурханда хандуулһанда баярланаб. Тэрэ уйдхарыетнай Бурхан ашаглаа, тиин бидэ таанадта ямаршье гэм хүргөөгүйбди. 10Бурханай ашаглаһан уйдхар зүрхэ сэдьхэлые хубилган абаралгада хүтэлдэг, тиин энээн тухай халаглахын хэрэггүй. Харин юрын уйдхар үхэл асардаг юм+. 11Бурхан танай уйдхартай юу хээб, харыт: таанад ехэл оролдосотой болоот, гэм зэмэгүй байһанаа тон нарин нягтаар хамгаалдаг болоот, ямар уур сухалтай байбат, ямараар гайхажа ханабат, ямар хэшээл оролдосотой болобот, буруутаһан зониие хэһээхэдэ бэлэн болобот! Энэ хэрэгтэ алишье талаһаа алдуу дутагдал гаргангүй өөһэдыгөө харуулбат.

12Тиимэһээ би тэрэ бэшэгээ бэшэһэншье байбал, доромжолһон хүнэй гү, али доромжолуулһан хүнэй тулада бэшээгүй хүнби, харин маанадта хэды анхарал хандуулжа байһыетнай Бурханай урда таанадта тайлбарилхын тула бэшээ хүнби+. 13Эдэ бүхы ябадалаар бидэ ехэл урмашаабди.

Энэ урмандамнай нэмэжэ Тит өөрынгөө баяраар бидэниие үшөө ехээр баярлуулаа. Таанад булта Титэй һанал бодолые заһаа юм байнат. 14Би тэрэнэй урда таанадаар бахархааб, тиин таанадшье намайе эшээжэ улайлгаагүйт. Бидэ таанадта ходо үнэн зүбые хэлэжэ байдагбди, тон тиигэжэл мүнөө Титэй урда таанадаар бахархаһан ябадални үнэн зүб юм. 15Захяа заабаринуудыень дүүргэхэдэ бултанайтнай бэлэн байдагые, хүндэлэн тэрэниие угтажа абадагые һанан, тэрэ таанадта бүрил һайн болоно. 16Таанадта бүрин найдажа болохо байһандаа би ехэл баяр жаргалтай байнаб.

8

Иерусалимай һүзэглэгшэдтэ туһалха тухай

8^1Аха дүүнэрнай, Бурханай үршөөл хайра Македониин һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдтэ ямар юумэ бүтээһые таанадта дуулганабди. 2Тэдэнэр бэрхэшээл зоболонгуудаар ехэтэ туршуулһаншье һаа, аргагүй ехэ баяртай байдаг. Тэдэнэр үгытэй ядуу байһаншье һаа, үгэхэдөө аргагүй баян бардам байгаа+. 3Тэдэнэр шадаха зэргээрээ, бүри шадахаһаа үлүү ехээр үгөө гэжэ би гэршэлнэб. Өөһэдынгөө һайн дураар тиигээ юм+. 4Иерусалимай һүзэглэгшэдтэ туһалха һанаатайгаар тэдэнэр маанадые аргагүй ехээр гуйһан байна+. 5Тэдэнһээ хүлеэжэ найдажа байһанһаамнай үлүү юумэ тэдэнэр хэһэн юм. Тэдэнэр өөһэдыгөө түрүүн Дээдын Эзэндэ үргэбэ, һүүлдэнь Бурханай эрхэ хүсэлөөр маанадташье үргэбэ. 6Тиимэһээ бидэ танайда хэжэ эхилһэн буянта ажалые түрүүн түгэсыш даа гэжэ Титые гуйбабди+. 7Таанад һүзэг этигэлээрээ, үгэ хүүрээрээ, мэдэлгээрээ, оролдосоороо, маанадта хандуулһан хайра дураараа аргагүй баян бардам хүнүүд гээшэт. Тиимэһээ энэшье үлзы һайн ажалаа хэнһээшье үлүү һайнаар дүүргэхыетнай хүсэнэбди+.

8Би таанадые захирнагүйб, гэхэтэй сасуу бусад зоной аргагүй ехээр туһалха дуратай байһые харуулан, хайра дурантнай гүнзэгы аа гү гэжэ туршанаб+. 9Таанад манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой үршөөл хайрые мэдэнэ ха юмта. Тэрэ баян байһан аад, танай аша туһада үгытэй ядуу болоо. Өөрынгөө үгытэй ядуу байдалаар тэрэ таанадые баяжуулаа+.

10Таанадта һаналаа хэлэхэ һанаатайб. Үнгэрһэн жэл эхилһэн юумэеэ мүнөө дүүргэбэлтнай таанадта һайн лэ байха һэн. Таанад гансал хэхэдээ бэшэ, харин хэхэ гэжэ шиидэхэдээшье эхи табигшад һэнта+. 11Харин мүнөө ажалаа гүйсэдхэгты. Шадаха зэргээрээ туһаламжа хүргэбэл, таанад үгэхэл гэжэ байһанаа үгэбэт гэжэ баталхат. 12Туһалхые аргагүй хүсэжэ байбал, таанад өөһэдтөө байхагүй юумэнһээ бэшэ, харин байһан юумэнһээ үгэхэт гэжэ Бурхан хүлеэнэ ха юм+.

13Би танай ажамидарал хүшэр хүндэ болгон, бусад зоной ажамидарал хүнгэлхэ гэжэ оролдоногүйб, харин нэгэ жэгдэ байлгахын тула тиигэнэб. 14Мүнөө сагта таанадта элбэг дэлбэг байһан юумэн дуталдажа байһан зониие дэмжэхэ, харюудань тэдэ зон үлүү юумэтэй болоходоо дуталдахадатнай таанадтай хубаалсаха. Тиигэжэ булта нэгэ жэгдэ байха юм+. 15«Ехэ юумэ суглуулһан хүн үлүү юумэгүй байгаа, харин үсөөн юумэ суглуулһан хүн дутагдалгүй байгаа», – гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй байдаг ха юм.

Тит ба тэрээнтэй хамта ажаллагшад тухай

16Бидэндэл адляар таанад тухай бодожо байха боломжо Тидтэ олгоһон Бурханда баяр баясхалан хүргэнэб. 17Тэрэ гансал манай гуйлтаар таанадта ошоо бэшэ, харин таанад тухай аргагүй бодожо байһан ушарһаа өөрынгөө һайн дураар таанадта ошохо гэжэ шиидээ юм. 18Тэрээнтэй хамта бидэ Һайн Мэдээсэл номноһонойнгоо түлөө бүхы һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдтэ магтаалда хүртэжэ байһан һүзэглэгшэ дүүгээ ябуулжа байнабди. 19Тэрээнһээ гадна һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүд тэрэ хүниие замаймнай нүхэр боложо, буянта хэрэгээ бүтээхэдэмнай маанадта туһалхаар һунган табяа юм. Энэ ажалаа бидэ Дээдын Эзэнэй алдарай тулада ба Иерусалимда ажамидардаг тэрэнэй хүнүүдтэ аргагүй ехээр туһалха дуратай байһанаа баталан дүүргэнэбди.

20Маанадта даалгаһан элбэг баян үргэлэй түлөө хэншье маанадые шүүмжэлхэгүйн тула бидэ тэрэниие эльгээжэ байгаа хүмди. 21Ушарынь хэлэхэдэ, бидэ гансал Бурханай урда бэшэ, харин хүн зоной урда үнэн зүб юумэ хэхэ гэжэ оролдонобди.

22Үнөөхи хоёр дүүнэрһээ гадна бидэ оло дахин туршуулһан, таанадта аргагүй этигэжэ байһан дээрэһээ тон ехээр туһалха дуратай байһан үшөө нэгэ дүүгээ ябуулнабди. 23Тит тухай хэлэбэл, тэрэ минии нүхэр, намтай хамта таанадта туһалдаг юм. Тэрээнтэй ябаһан нүгөө һүзэглэгшэ дүүнэр тухай хэлэбэл, тэдэнэр һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдэй түлөөлэгшэд, Христосые алдаршуулагшад гээшэ. 24Тиимэһээ һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдэй мэдэжэ байхаарнь тэдэндэ өөһэдынгөө хайра дурые харуулагты, манай бахархал байһанаа баталагты+.

9

Юумээр дуталдаһан һүзэглэгшэдтэ туһалха тухай

9^1Иерусалимда ажаһуудаг Бурханай хүнүүдтэ туһалха дэмжэхэ тухай таанадта дахин һануулха хэрэггүй байха+. 2Таанадай туһалха дуратай байһан тухай би мэдэнэб, тиин Македониин хүн зоной урда би таанадаар бахархаа хүм. «Ахайяын һүзэглэгшэд үнгэрһэн жэлһээ хойшо туһаламжа үзүүлхэдэ бэлэн байна», – гэжэ би хэлээ хүнби. Тиигэжэ танай зүдхэмжэ тэдэнэй олонииень үргэл хэхэдэ баһал зүдхүүлһэн байгаа. 3Тиигэжэл таанадые магтаһан үгэнүүдни хооһон үгэнүүд байшахагүйн тула би һүзэглэгшэ дүүнэрээ таанадта ябуулаа хүм. Харин минии хэлээшээр таанад туһаламжынгаа мүнгэ бэлдээд байгаарайгты+. 4Зүгөөр Македониин зоной таанадта ошоходо, тэрэтнай бэлэн байха ёһотой. Үгы һаа, бидэшье, үшөө ехээр таанадшье эшэхэ улайха болохолта. 5Тиимэһээ эдэ һүзэглэгшэ дүүнэрэй намһаа урда ошоод, таанадай амалһан үргэлые эртэнһээ бэлдээд байбал зүб гэжэ би бодооб. Тиигэбэл үргэл туһаламжатнай минии ерэхэдэ бэлэн болоод, таанадай мүнгөө харамнангүй, һайн дураараа элбэг дэлбэгээр үргэһыетнай харуулхал.

6Багаар тариһан хүн бага ургаса абаха, ехээр тариһан хүн ехэ ургаса абаха гэжэ таанадта һануулжа хэлэнэб+. 7Хүн бүхэнтнай дурагүйгөөр гү, али баалалтаар юумэ бү үргэг, харин һанаандаа шиидэһэн зэргээр лэ үгэг. Бурхан баяртайгаар үгэжэ байһан хүндэ дуратай байдаг ха юм. 8Бурхан таанадта хэрэгтэй юумэнһээ үлүүшье үгэжэ шадаха, тиимэһээ таанад хододоо өөһэдтэтнай хүрэхэ, үшөө элдэб янзын буянтай хэрэгүүдые бүтээхэдэ хүрэхэ юумэтэй байхат+.

9«Тэрэ үгытэй дуталдаһан зондо
элбэг дэлбэгээр үгөө юм,
Тэрэнэй бардам гар
хэтын хэтэдэ оршожо байгаа юм», – гэжэ

Нангин Бэшэг соо Бурхан тухай бэшээтэй байдаг.

10Тариха таряа, эдихэ хилээмэ үгэдэг Бурхан таанадта хэрэгтэй таряа, мүн бардам гарһаатнай баян ургаса үгэхэ. 11Тиигээд таанадай ямаршье юумэ үгэхэдэ бардам гартай байхынтнай тула тэрэ таанадые бүхы юумээр баяжуулжа байха, тиимэһээ маанадай бадар хубаахада олон зон Бурханда баяр баясхалан хүргэжэ байха+. 12Юундэб гэхэдэ, энэ буянтай албатнай гансал Иерусалимда ажаһуудаг Бурханай хүнүүдэй дутагдалнуудые хангадаг бэшэ, харин олоной дунда Бурханда баяр баясхалан хүргэхэ дурыень халяадаг юм. 13Таанадай Христос тухай мэдээсэлые баримталжа байһые, тэрэнээ баталан өөһэдтэйнь болон бусад зонтой бардам хубаалсажа байһые хараһандаа тэдэ Бурханиие алдаршуулна+. 14Тиимэһээ таанадаар дамжан Бурханай бүтээһэн үршөөл хайрын түлөө тэдэ зон таанадта ехэ һайнаар хандажа, хойноһоотнай зальбаржа байдаг юм. 15Үнэлшэгүй бэлэгэйнь түлөө Бурханда баяр баясхалан хүргэел!

10

Павел Христосой түлөө хэжэ байһан ажалаа хамгаална

10^1Таанадтай байхадаа даруу номгон, таанадһаа холо болоходоо таанадта хатуу шэрүүн гүүлэгдэдэг би Павел таанадые Христостой адли даруу номгон, энхэргэн зөөлэн зангаар гуйнаб+. 2Таанадта ошоходоо хатуу шэрүүн үгэнүүдые хэрэглэхэгүй байхыемни хэшээгээрэйгты. Зүгөөр маанад тухай өөдэгүй һула зон гэдэг нобшонуудта би заабол хатуу шэрүүн үгэеэ хэлэхэб+. 3-4Бидэ энэ дэлхэйдэ ажамидаржа байбашье, тулалдаанда хэрэглэдэг буу зэбсэгүүдые хубиингаа ашагта хэрэглэдэггүйбди. Бидэ тэдэ зэбсэгүүдэй хүсэ Бурханай аша туһада хэрэглэнэбди: хэрэмнүүдые һандаргадагбди, ама хэрүүл зогсоодогбди,+
5Бурханиие мэдэрхэдэ һаалта болоһон элдэб янзын бэрхэшээлнүүдые усадхадагбди, Христосой мэдэлдэ оруулхаар бүхы һанал бодолнуудые эзэлдэгбди. 6Тиигээд Христосой мэдэлдэ бүрин ороходотнай, тэрэнэй захяануудые зүршэһэн ябадалнуудыетнай бултыень хорин хэһээжэ байхабди.

7Таанад юумэнүүд тухай гансал гадаада талаарнь тухайлнат. Христосой мэдэлдэ байнаб гэһэн бата этигэлтэй хүн өөртэйнь тон адляар Христосой мэдэлдэ бидэнэйшье байһые мэдэрхэ ёһотой+. 8Таанадые һандарган хосороохын тула бэшэ, харин һэргээн бодхоохын тула Дээдын Эзэнэй маанадта үгэһэн эрхэ засаг тухай хэтэрхэй ехээр һайрхабашье, би эсэсэй эсэстэ ходо үнэн зүбые хэлэжэ байхаб+. 9Тиихэдэ гансал бэшэг соогоо таанадые айлганаб гэжэ бү бодооройгты. 10«Павелай бэшэгүүд хатуу, шэрүүн байдаг, харин маанадтай байхадаа тэрэ өөрөө зөөлэн, үгэнүүдыньшье энхэргэн байдаг», – гэжэ таанадай зариман хэлэһэн байна+. 11Тиигэжэ хэлэһэн хүнүүд иимэ юумэ ойлгохо ёһотой: таанадтай байхадаашье би бэшэгтээ бэшэһэн ёһоороол болохоб.

12Өөһэдыгөө һайрхажа танилсуулдаг зонтой бидэ өөһэдыгөө зэргэсүүлхэеэ гү, али сасуулхаяа зүрхэлхэгүй байнабди. Тэдэнэр ямар тэнэгүүд гээшэб! Тэдэнэр өөһэдыгөө өөһэдынгөө хэмжүүрээр хэмжэнэ, өөһэдыгөө өөһэдынгөө зарга шүүбэреэр шүүбэрилнэ. 13Зүгөөр бидэ Бурханай маанадта тогтооһон хэмжээе хэтэрүүлнэгүйгөөр өөһэдыгөө магтахабди. Тэрэ тогтоогдоһон хэмжээндэ танай дунда ажаллахамнай баһа оролсоно. 14Тиимэһээ Христос тухай Һайн Мэдээсэлтэй таанадта ерэхэдээ бидэ маанадай ажаллажа байха ёһотой хилые зүршөөгүй хүмди. 15Тиигээд бидэ Бурханай маанадта тогтооһон хилын саана ажаллажа байһан бусад зоной ажалаар һайрханагүйбди. Харин танай һүзэг этигэлэй бэхижэхэдэ таанад Бурханай тогтооһон хэмжээе хэтэрүүлэнгүй маанадые һайрхан магтахат гэжэ найданабди. 16Тиигэжэ бидэ ондоо хүнэй хэһэн ажалаар һайрхангүй, таанадһаа гадуур бусадшье оронуудаар Һайн Мэдээсэлые номнохо аргатай байхабди.

17«Һайрхаха дуратай хүн Дээдын Эзэнэй бүтээһэн ажалаар лэ һайрхаг!» – гэжэ Нангин Бэшэг соо бэшээтэй байдаг+. 18Өөрыгөө магтаһан хүн бэшэ, харин Дээдын Эзэнэй магтаалда хүртэһэн лэ хүн үнэхөөрөө һайшаагдаба гээшэ+.

11

Павел ба хуурмаг элшэнэр тухай

11^1Тэнэг зан гаргахадамни тэсэбэритэй байһайт гэжэ хүсэнэб. Хэрэг дээрээ тиимэл байдаг ха юмта даа+. 2Би Бурхандал адляар таанадта һанаагаа табинаб. Таанадые хүнэй гар хүрөөгүй, арюун басагандал мэтэ гансал хүндэ, Христосто хадамда үгэхэ гэжэ үгөө үгэһэн байнаб+. 3Могой мэхэ гохо гарган Евые яажа мэхэлээ һэм, тон тиигэжэл таанад мэхэлүүлээд, Христосто үнэн сэхэ, арюун сэбэр һанал бодолнуудтнай хубилшахагүй аа гү гэжэ би айнаб+. 4Хэрбээ хэн нэгэнэй таанадта маанадай номноһонһоо ондоо Иисусые номнобол, али маанадһаа тогтоожо абаһанһаа илгаатай ондоо һүлдые, һайн мэдээсэлые үгэбэл, таанад тэдэнииень амархан абахаар байна ха юмта+.

5Тэдэ «агууехэ элшэнэр» гэгдэдэг зонһоо би юугээрээшье дутанагүйб гэжэ бодоноб+. 6Би уран гоё хэлэтэй бэшэб, гэхэтэй сасуу эрдэм мэдэлгэтэйб. Таанад өөһэдөөшье энээниие элдэб ушарнуудһаа тухайлһан мэдэһэн байнат+.

7Таанадые дээшэнь үргэхын тула өөрыгөө доошонь даража байхадаа, Бурханай Һайн Мэдээсэлые түлөөһэгүйгөөр таанадта номноходоо, би буруу юумэ хээ аалби+? 8Ондоо һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдые дээрмэдэн, тэдэнһээ түлөөһэ абажа байгаад, би таанадта алба хэжэ байгааб. 9Таанадтай байхадаа мүнгөөр дуталдажашье байха сагтаа таанадта ашаан болодоггүй һэм. Македониһоо ерэһэн һүзэглэгшэд намда хэрэгтэй юумэнүүдые асаржа үгөө һэн. Урдань таанадта ашаан болохогүй гэжэ оролдодогтоол адляар ерээдүйдэшье оролдожо байхаб+. 10Энэ бахархалыемни Ахайяын нэгэшье хүн буляажа шадахагүй гэжэ зосоомни оршодог Христосой үнэн зүбөөр баталан хэлэнэб+. 11Таанадта дурагүй байһандаа иимэ юумэ хэлэнэ аалби? Таанадта аргагүй ехээр дуратай байһыемни Бурхан мэдэхэ юм.

12Тэдэ бусад «элшэнэрэй» маанадтайл адли юумэ хэнэбди гэжэ бахархаха боломжогүй байхын тула мүнөө хэжэ байһан юумэеэл хэжэ байхаб. 13Тэдэ худалша ажалшад, хуурмаг элшэнэр Христосой бодото элшэнэр байһан хэбэр үзүүлдэг+. 14Эндэ гайхалтай юумэн үгы: сатана өөрөөшье гэрэл туяагай эльгээмэлэй дүрэ дүрсэлэн мэхэлдэг ха юм+. 15Тиимэһээ тэрэнэй зарасанарай үнэн зүбэй зарасанарай дүрэ дүрсэлэн, тэдээндэл адляар харагдахада ямаршье гайхамаар юумэн үгы. Эсэстээ тэдэнэр хэһэн юумэнүүдэйнгээл үрэ дүнгые абаха+.

Христосой түлөө Павелай зобоһон тухай

16Хэншье намайе тэнэг байна гэжэ бү бодог гээд дахин дабтажа хэлэнэб. Харин тиигэжэ бодоо юм һаа, тэнэгтэхэ, бага зэргэ өөрөөрөө һайрхаха боломжо үгыт даа+. 17Тиигэжэ һайрхахадаа би Дээдын Эзэнэй һанаһанаар һайрхаагүй байһамни мэдээжэ, харин үнэхөөрөө тэнэг байһандал хэлэнэб. 18Олон хүнүүд уг гарбалаараа һайрхадаг, тиин бишье тиигэжэл һайрхахамни+. 19Таанад өөһэдөө ехэл сэсэн ухаантай, тиин тэнэг үбэштэй зондо ехэл тэсэбэритэй байдаг ха юмта!+
20Таанадые богоолшолходо гү, али ашаглахада гү, али мэхэлхэдэ гү, али дээрэһээтнай харахада гү, али нюурыетнай альгадахада гү, таанад үнэндөө тэсэбэритэй байдагта+. 21Тиигэжэ өөһэдыгөө абажа ябадаг зөөлэн һуланууд байгаабди гэжэ эшэжэ байгаад хэлэнэб!

Хэрбээ бусадай өөһэдөөрөө һайрхахаяа зүрхэлбэл, бишье зүрхэлнэб. Тиихэдээ минии тэнэг байһамни мэдээжэ. 22Тэдэнэр еврейнүүдбди гэнэ гү? Тиин бишье тиимэб. Тэдэнэр израильшууд гү? Тиин бишье тиимэб. Тэдэнэр Абраһамай үри һадаһад гү? Тиин бишье тиимэб+. 23Тэдэнэр Христосой зарасанар гү? Тиихэдэ би тэдэнһээ үлүү һайн зарасань гээшэб. Тиигэжэ үбэштэйрһэндэл хэлэһэмни мэдээжэ. Би тэдэ зонһоо үлүү ехээр ажаллажа, бүри оло дахин түрмэдэ орооб, тоогүй оло дахин ташуурдуулан хэһээлгээд, үхэлэй хажууда байгаа һэнби+. 24Иудейнүүд намайе табан удаа гушан юһэ дахин ташуурдаһан байгаа. 25Гурба дахин намайе модоор сохёо, нэгэтэ һайса шулуудаа юм. Гурба дахин би кораблиин хүмэрилгэдэ орооб, нэгэтэ би нэгэ үдэрэй, нэгэ һүниин туршада далайн уһан соо байгааб+. 26Оло дахин аяншалхадаа би аюул оһолдо орожо байгааб: мүрэнүүдые гаталхадаа, дээрмэшэдтэй дайралдахадаа, өөрын яһатан зонтой байхадаа, бусад яһатанаар ябахадаа, хотодо ябахадаа, сүл губида ябахадаа, далайгаар тамархадаа, хуурмаг һүзэгтэнтэй уулзахадаа аюул оһолдо орожо байгааб+. 27Би ажаллажа, тулин зүдэржэ, нойро зүүдэгүйшье ябааб, үлэн хооһон, эдихэ хоолгүй, ууха ундагүйшье байгааб, хүйтэн нойтондо, нюсэгэн салдаганшье ябааб+. 28Бусад юумэнүүдые тоолонгүй хэлэбэл, би бүхы һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдтэ һанаагаа табиха үдэр бүриин үүргэтэй хүм. 29Хэн нэгэнэй һулархада, бишье һуларһан шэнги байдагби. Хэн нэгэнэй хорхойтолгодо абтан нүгэл үйлэдэхэдэ, бишье тэрэнэй түлөө сухалдадагби+.

30Хэрбээ бахархаха ёһотой байбал, минии һула байһыемни харуулһан юумэнүүдээр бахархаха байнаб. 31Бурхан болон Дээдын Эзэн Иисусай Эсэгэ хэтын хэтэдэ үреэл магтаалда хүртэжэ байһай: хэзээшье худалаар хэлэдэггүй байһыемни тэрэ мэдэхэ. 32Дамаск хотодо байхадамни Арет хаанай захирагшань намайе барихын тула хотын хаалгые һахижа байгаа һэн+. 33Харин ханада хэгдэһэн нүхөөр намайе түрсүүг соо һуулгаад доошонь буулгаа юм. Тиигэжэ би зугадаһанби.

12

Павелай хараһан үзэгдэл тухай

12^1Һайрхахада ямаршье ашаг туһагүй байбалшье, би һайрхаха ёһотой байнаб. Зүгөөр мүнөө Дээдын Эзэнэй элирүүлһэн үзэгдэл ба гэршэлгэнүүд тухай хэлэхэмни+. 2Арбан дүрбэн жэлэй саада тээ дээдын гурбадахи тэнгэридэ дэгдүүлэгдэһэн Христосто һүзэглэгшэ хүниие би мэдэхэб. (Үнэхөөрөө тэрэ дэгдүүлэгдэһэн байгаа гү, али үзэгдэл хараһан байгаа гү, би мэдэнэгүйб, гансал Бурхан тэрэниие мэдэхэ). 3Түрүүн хэлэһэндээл адляар тэрэ хүн үнэхөөрөө дэгдүүлэгдэһэн байгаа гү, али үзэгдэл хараһан байгаа гү, би мэдэнэгүйб, гансал Бурхан тэрэниие мэдэхэ юм. 4Зүгөөр тэрэ диваажинда дэгдүүлэгдээд, тэндэ дуулгажа болохогүй хэзээшье хэлэгдээгүй юумэнүүдые дуулаа юм гэжэ би мэдэнэб. 5Тиимэһээ би тэрэ хүнөөр бахархахамни, харин өөрынгөө ахир һула байһанһаа бэшэ юумээр бахархахагүйб. 6-7Хэрбээ бахархахаяа һанабал, би мунхаг тэнэг бэшэ байха һэнби, ушарынь юуб гэбэл, би үнэн зүбые хэлэхэ һэнби. Харин би бахархахагүйб, юундэб гэбэл, минии хараһан олон үзэгдэлнүүдээр бэшэ, харин хэжэ байһан юумэнүүдээрни, хэлэжэ байһан үгэнүүдээрни хүнүүд нам тухай тухайлһай гэжэ бодоноб.

Агууехэ үзэгдэлнүүдые хараһанаараа бахархажа, дээгүүр үргэгдэхэгүймни тула бэендэмни үбшэнтэй хадхуур хээтэй: сатанагай эльгээмэлдэл намайе хадхажа туляадаг юм. 8Би энээн тухай Дээдын Эзэндэ гурба дахин зальбарһан байгааб, тэрэ хадхуурые намһаа абажа хаяхыень гуйһан байгааб. 9«Минии үршөөл хайрал шамда яһала хангалтатай хүрэхэ, һүр хүсэн ахир һула байхада аргагүй һайнаар элирэн харагдадаг юм», – гэжэ тэрэ намда харюусаа. Тиимэһээ би Христосой хүсэ шадалаар дүүрэхын тулада ахир һула байһанаараа бахархаха ехэл дуратай байнаб. 10Христосой түлөө ахир һула байхадаа, доромжолуулхадаа, юумээр дутажа ябахадаа, хашуулан мүрдүүлхэдээ, зүдэржэ зобожо ябахадаа би баяртай байдаг хүнби. Ушарынь юуб гэбэл, һулахан байхадаа би хүсэ шадалтай байдаг хүнби+.

11Би өөрыгөө тэнэг болгооб, зүгөөр тиигэһэмни таанадай зэмэ юм. Таанад нам тухай һайн үгэнүүдые хэлэхэ ёһотой байгаат. Би хэншье бэшэшье һаа, тэдэ «дээдын элшэнэрһээ» юугээрээшье дутанагүйб+. 12Танай дунда байхадаа би бодото элшэн байһанаа баталан үсэд сухаришагүй байгааб, олон гайхамшагта үзэгдэлнүүдые, үйлэ хэрэгүүдые бүтээгээб+. 13Намда мүнгөөр туһалаагүйһөө гадна таанад бусад һүзэглэгшэдэй бүлгэмүүдһээ юугээр доро байгаабта? Таанадта ашаан болоогүй тэрэ гэмыемни хүлисөөрэйт даа+.

Павел Коринфын һүзэглэгшэдтэй гурбадахияа уулзана

14Гурбадахияа таанадтай ошожо уулзахаяа би бэлэн байнаб, тиихэдээ таанадта ашаан болохогүйб. Би таанадай алта мүнгэ бэдэрнэ бэшэб, харин таанадые өөһэдыетнай бэдэрнэб. Ушарынь юуб гэхэдэ, үхибүүд аба эжыдээ алта мүнгэ суглуулха бэшэ, харин аба эжынь үхибүүдтээ суглуулжа байха ёһотой юм+. 15Би өөрыгөө, намда байһан юумэнүүдээ дууһан баяртайгаар таанадай түлөө үрихэ байнаб. Минии таанадта аргагүй ехээр дуратай байхада таанад намда багаар дуратай байха аалта+?

16Таанадта ашаан болоогүйб, тэрэ тон зүб, гэхэтэй сасуу мэхэ гохо гарган, хууран таанадые гартаа оруулааб гэжэ таанад хэлэхэдээ болохот+. 17Таанадта ябуулһан хүнүүдэй гараар таанадһаа ашаг олзо олодог байгаа аалби? 18Таанадта Титэй ошохые гуйгаа һэнби, тэрээнтэй хамта нэгэ һүзэглэгшэ дүүгээ ябуулаа һэнби. Тит таанадһаа ашаг олзо оложо байгаа аал? Тит бидэ хоёр нэгэ һүлдөөр хүтэлүүлэн, нэгэ харгы замаар ябадаг бэшэ һэн аалди+?

19Таанадай урда бэеэ хамгаалжа байнабди гэжэ ман тухай таанад саг үргэлжэ бодожо байнат гэжэ би мэдэнэб. Бидэ Бурханай урда Христосой маанадһаа дуулаха дуратай юумыел хэлэнэбди. Тиин, инаг хайрата аха дүүнэрни, маанадай бэшэжэ байһан юумэнүүд таанадайл аша туһада бэшэгдэнэ+. 20Таанадта ошоходоо, бидэ бэе бэедээ урмаа таһархагүй гүбди гэжэ айн болгоомжолжо байнаб. Таанадай дунда хэрүүл ама, атаа жүтөө, уур сухал, хэрэлдээ, хардалга, хоблолго, омогорхолго, журамгүй байдал байгаагүй аабза гэжэ айн болгоомжолжо байнаб. 21Дахинаа таанадта ошоходомни таанадай урда намайе Бурхамни эшээхэгүй аал, тиин урдань нүгэл шэбэлдэ унаад, хэһэн бузар муухай ябадалнуудаа, зальхайралга забхайралгаяа, ташаяан хурисалаа орхижо гэмшээгүй хүнүүд тухай би шаналан уйлахагүй аалби гэжэ айн болгоомжолноб+.

13

13^1Мүнөө гурбадахияа таанадтай уулзахаар ошожо байнаб. «Ямаршье зэмэлэлгэ хоёр гурбан гэршэнэрэй баталжа шадаха байбал үнэн болодог», – гэжэ Нангин Бэшэгтэ хэлээтэй байдаг+. 2Дахин ерэхэдээ би урдань нүгэл шэбэл үйлэдэһэн зониие, бусадшье зониие үршөөхэ хүлисэхэгүйб. Хоёрдохиёо таанадта ошоходоо би тиигэжэ һэргылээ һэнби. Мүнөөшье таанадай дунда үгы байхадаа дахин дабтажа хэлэнэб. 3Намаар дамжуулан Христос хэлэнэ гү гэһэн баталалга таанад бэдэрнэт. Тиихэдэ таанадтай харилсахадаа Христос ахир һула бэшэ юм, зүгөөр тэрэ таанадай дунда хүсэ шадалаа харуулжа байгаа юм. 4Хэрээһэн дээрэ хадуулан саазалуулхадаа тэрэ ахир һула байбашье, Бурханай хүсэ шадалаар амиды ябаа. Тэрээнтэй нэгэдэхэдээ бидэ ахир һуланууд байнабди, тиин тэрээнтэй хамта Бурханай хүсэ шадалаар амиды ябахыемнай таанад харахат+.

Һүүлшын һэргылэмжэнүүд, мэндэшэлгэнүүд

5Һүзэг этигэлтэй ажамидаржа байна гүт гэжэ өөһэдыгөө шалгагты, өөһэдыгөө туршагты. Иисус Христос таанадай досоо байна гэжэ таанад ойлгоногүй аалта? Ойлгоогүй һаа, таанад шалгалтаа үгөөгүй гээшэт. 6Харин маанадай шалгалта үгэһэн тухай таанад мэдэхэт гэһэн найдалтай байнаб. 7Буруу юумэ бү үйлэдэһэйт гэжэ бидэ Бурханда зальбарнабди. Шалгалтаяа баряабди гэжэ харуулхын тула зальбарнагүйбди, харин маанадай шалгалтаяа үгөөгүйшье һаа, таанадай үнэн зүб юумэ бүтээжэ ябахын тула тиигэжэ зальбарнабди. 8Бидэ үнэн зүбэй урдаһаа юушье хэжэ шадахагүйбди, харин бүхы юумые үнэн зүбэйл түлөө хэнэбди. 9Маанадай ахир һула байхада, харин таанадай хүсэтэй байхада бидэ баярладагбди. Тиигээд баһал таанадай заһархын түлөө бидэ зальбаржа байдагбди+. 10Таанадта ошоходоо хатуу шэрүүнээр хандахагүйн тула таанадтай байхагүйдөө би эдэ бүхэниие бэшэнэб. Һүүлэй һүүлдэ Дээдын Эзэнэй намда үгэһэн эрхэ засаг таанадые бутарган унагаахын тула бэшэ, харин һэргээн бодхоохын тула үгтөө юм+.

11Мүнөө, аха дүүнэрни, баяртай! Заһарха гэжэ оролдожо, хэлэһэн юумэнүүдыемни анхаржа, хоорондоо эбтэй эетэй, энхэ тайбан байгыт даа. Хайра дуран ба энхэ тайбан үршөөдэг Бурхан таанадтай оршожо байһай!+

12Бэе бэеэ арюунаар таалажа мэндэшэлээрэйт. Бурханай хүнүүд булта таанадта амар мэндые дамжуулна+.

13Дээдын Эзэн Иисус Христосой үршөөл хайра, Бурханай хайра дуран та бүхэнтэй оршохонь болтогой, Нангин Һүлдэ та бүхэниие нэгэдхэжэ байхань болтогой!

+ 1:1 Элшэнэрэй 18:1-17

+ 1:3 Пётрой 1-дэхи хандалга 1:3, Эфесэйхиндэ 1:3

+ 1:5 Римэйхиндэ 8:17, Филиппынхидтэ 3:10, Колоссынхидтэ 1:24

+ 1:6 Тимофейдэ 2-дохи 2:10
+ 1:8 Элшэнэрэй 19:23, 1 Коринф 15:32
+ 1:9 2 Коринф 4:14

+ 1:10 Элшэнэрэй 12:11, Элшэнэрэй 14:19-20, Элшэнэрэй 21:32-33, Элшэнэрэй 27:44

+ 1:11 Римэйхиндэ 15:31, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:2, Элшэнэрэй 12:5, Эфесэйхиндэ 6:18

+ 1:12 Элшэнэрэй 23:1, Тимофейдэ 2-дохи 1:3, 1 Коринф 2:4, 1 Коринф 2:13

+ 1:13 1 Коринф 1:8, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:16-18, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:19-20

+ 1:15 1 Коринф 4:19
+ 1:16 Элшэнэрэй 19:21, 1 Коринф 16:5
+ 1:18 1 Коринф 1:9
+ 1:19 Элшэнэрэй 15:22, Элшэнэрэй 16:1
+ 1:20 1 Коринф 14:16, Гэршэлгэ 3:14

+ 1:22 2 Коринф 5:5, Евр 6:11, Эфесэйхиндэ 1:13

+ 1:23 Римэйхиндэ 1:9, Галадуудта 1:20, Филиппынхидтэ 1:8, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:5

+ 2:2 2 Коринф 7:8
+ 2:4 2 Коринф 7:12
+ 2:6 1 Коринф 5:4-5
+ 2:11 Пётрой 1-дэхи хандалга 5:8
+ 2:12 Элшэнэрэй 16:8, Элшэнэрэй 20:6

+ 2:13 2 Коринф 7:6, 2 Коринф 8:6, 2 Коринф 12:18

+ 2:14 Колоссынхидтэ 2:15

+ 2:15 1 Коринф 1:18, Эфесэйхиндэ 5:2, Филиппынхидтэ 4:18

+ 3:1 Элшэнэрэй 18:27, 1 Коринф 16:3

+ 3:6 Лука 22:20, Эфесэйхиндэ 3:7, Колоссынхидтэ 1:23, Римэйхиндэ 2:27, Иоанн 6:63

+ 3:14 Марк 6:52, Элшэнэрэй 15:21

+ 3:17 Иоанн 4:24, Иоанн 8:32, Яковай хандалга 2:12, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:16, Римэйхиндэ 6:18, 1 Коринф 7:22, Галадуудта 5:1

+ 3:18 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:2, Римэйхиндэ 8:29, Филиппынхидтэ 3:21

+ 4:1 2 Коринф 3:6

+ 4:2 2 Коринф 2:17, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:3

+ 4:3 2 Коринф 3:14, 2 Коринф 2:15

+ 4:4 Иоанн 12:31, Колоссынхидтэ 1:15, Евр 1:3

+ 4:5 Марк 10:43, 1 Коринф 9:19
+ 4:7 Римэйхиндэ 9:21-22, 1 Коринф 2:5
+ 4:8 2 Коринф 7:5
+ 4:9 Иоанн 15:20
+ 4:10 Римэйхиндэ 6:5
+ 4:11 2 Коринф 6:9
+ 4:14 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:14
+ 4:16 Римэйхиндэ 12:2, Эфесэйхиндэ 4:23
+ 4:17 Римэйхиндэ 8:18
+ 4:18 Римэйхиндэ 8:24, Евр 11:1
+ 5:2 Римэйхиндэ 8:23
+ 5:3 1 Коринф 15:53
+ 5:5 2 Коринф 1:22, Эфесэйхиндэ 1:14
+ 5:7 2 Коринф 4:18
+ 5:9 Колоссынхидтэ 1:10

+ 5:10 Мат 25:31-32, Элшэнэрэй 10:42, Римэйхиндэ 14:10

+ 5:11 2 Коринф 4:2

+ 5:12 2 Коринф 3:1, 2 Коринф 11:16, 2 Коринф 12:1

+ 5:13 Марк 3:21, 2 Коринф 11:1

+ 5:14 Римэйхиндэ 5:15

+ 5:15 Пётрой 1-дэхи хандалга 4:2, Римэйхиндэ 14:7-8

+ 5:17 Римэйхиндэ 6:4, Гэршэлгэ 21:5
+ 5:18 Римэйхиндэ 5:10-11, Колоссынхидтэ 1:20
+ 5:19 Римэйхиндэ 4:8
+ 5:20 Эфесэйхиндэ 6:20

+ 5:21 Иоанн 8:46, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:22, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:5, Евр 4:15, Римэйхиндэ 8:3, Римэйхиндэ 1:17, Римэйхиндэ 4:25, 1 Коринф 1:30

+ 6:1 1 Коринф 3:9

+ 6:4 Элшэнэрэй 9:16, Элшэнэрэй 16:23, Элшэнэрэй 17:5, 2 Коринф 11:23-27

+ 6:7 2 Коринф 10:4, Эфесэйхиндэ 6:11-17
+ 6:8 Римэйхиндэ 3:8
+ 6:9 2 Коринф 4:11
+ 6:10 Иоанн 16:22, Элшэнэрэй 3:6
+ 6:13 1 Коринф 4:14

+ 6:14 Эфесэйхиндэ 5:7, Иоаннай 1-дэхи хандалга 1:6

+ 6:15 1 Коринф 10:21
+ 6:16 Эфесэйхиндэ 2:21, 1 Коринф 3:16-17,
+ 7:1 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:3
+ 7:2 Элшэнэрэй 20:33
+ 7:3 Филиппынхидтэ 1:7
+ 7:4 Колоссынхидтэ 1:24
+ 7:5 2 Коринф 2:13, 2 Коринф 4:8

+ 7:6 2 Коринф 1:4, 2 Коринф 2:13, 2 Коринф 8:6, 2 Коринф 12:18

+ 7:8 2 Коринф 2:2-4
+ 7:10 Мат 5:4,
+ 7:12 1 Коринф 5:1-2, 2 Коринф 2:4
+ 8:2 Марк 12:44
+ 8:3 1 Коринф 16:2
+ 8:4 Римэйхиндэ 15:26
+ 8:6 2 Коринф 2:13, 2 Коринф 7:6
+ 8:7 1 Коринф 1:5
+ 8:8 1 Коринф 7:6

+ 8:9 Яковай хандалга 2:5, Филиппынхидтэ 2:6-7

+ 8:10 1 Коринф 7:25
+ 8:12 Марк 12:43-44, Лука 21:3
+ 8:14 Элшэнэрэй 4:34
+ 8:24 2 Коринф 7:4
+ 9:1 Римэйхиндэ 15:25
+ 9:3 2 Коринф 8:6, 1 Коринф 16:2
+ 9:6 Лука 6:38, Галадуудта 6:7
+ 9:8 Филиппынхидтэ 4:19
+ 9:11 1 Коринф 1:5
+ 9:13 Мат 5:16, Пётрой 1-дэхи хандалга 2:12
+ 10:1 Мат 11:29

+ 10:2 1 Коринф 4:21, 2 Коринф 13:2, 2 Коринф 13:10

+ 10:4 2 Коринф 6:7, Эфесэйхиндэ 6:11
+ 10:7 1 Коринф 3:23, Галадуудта 3:29
+ 10:8 2 Коринф 13:10
+ 10:10 1 Коринф 1:17
+ 10:17 1 Коринф 1:31
+ 10:18 Римэйхиндэ 2:29, 1 Коринф 4:5
+ 11:1 2 Коринф 5:13
+ 11:2 Эфесэйхиндэ 5:27, Гэршэлгэ 14:4
+ 11:3 Иоанн 8:44, Тимофейдэ 1-дэхи 2:14
+ 11:4 Галадуудта 1:6
+ 11:5 2 Коринф 12:11
+ 11:6 1 Коринф 1:17, 2 Коринф 10:10
+ 11:7 1 Коринф 9:18
+ 11:9 2 Коринф 12:13, Филиппынхидтэ 4:15
+ 11:10 Римэйхиндэ 9:1, Тимофейдэ 1-дэхи 2:7

+ 11:13 Филиппынхидтэ 1:15, Элшэнэрэй 20:30, Пётрой 2-дохи хандалга 2:1, Гэршэлгэ 2:2

+ 11:14 Галадуудта 1:8
+ 11:15 Филиппынхидтэ 3:19
+ 11:16 2 Коринф 5:12
+ 11:18 Филиппынхидтэ 3:3-4
+ 11:19 1 Коринф 4:10
+ 11:20 Галадуудта 2:4, Галадуудта 4:3
+ 11:22 Римэйхиндэ 11:1, Филиппынхидтэ 3:5
+ 11:23 1 Коринф 15:10, 2 Коринф 6:4-5

+ 11:25 Элшэнэрэй 16:22-23, Элшэнэрэй 14:19, Элшэнэрэй 27:41-44

+ 11:26 Галадуудта 2:4

+ 11:27 Элшэнэрэй 18:3, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:9, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:8, 1 Коринф 4:11

+ 11:29 1 Коринф 9:22

+ 11:32 Элшэнэрэй 9:24-25

+ 12:1 2 Коринф 5:12, 2 Коринф 11:16, Галадуудта 1:12, Галадуудта 2:2, Эфесэйхиндэ 3:3

+ 12:10 Марк 10:30, Мат 5:11-12, Римэйхиндэ 5:3

+ 12:11 1 Коринф 15:8-9, 2 Коринф 11:5
+ 12:12 Элшэнэрэй 15:12, Римэйхиндэ 15:19
+ 12:13 2 Коринф 11:9
+ 12:14 2 Коринф 13:1, 1 Коринф 10:33

+ 12:15 Филиппынхидтэ 2:17, Колоссынхидтэ 1:24, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:8

+ 12:16 2 Коринф 11:9

+ 12:18 2 Коринф 8:6, 2 Коринф 8:18

+ 12:19 Римэйхиндэ 1:9, Римэйхиндэ 9:1, 1 Коринф 14:26

+ 12:21 1 Коринф 5:1, 1 Коринф 6:18
+ 13:1 2 Коринф 12:14, Мат 18:16
+ 13:4 Римэйхиндэ 6:4
+ 13:9 1 Коринф 4:10
+ 13:10 2 Коринф 10:8

+ 13:11 Марк 9:50, Римэйхиндэ 12:18, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:13, Римэйхиндэ 15:33, Римэйхиндэ 16:16

+ 13:12 Римэйхиндэ 16:16, Филиппынхидтэ 4:22

+ https://ibt.org.ru/ftpmirror/pub/ebook/BUR/BUR/1-Шэнэ%20Хэлсээн,%202010/1-Шэнэ%20Хэлсээн,%202010/Шэнэ-Хэлсээн__Full.azw3

Зарим Үгэнүүдые Тайлбарилһан Толи

Зарим Үгэнүүдые Тайлбарилһан Толи

1. А

2. Б

3. В

4. Г

5. Д

6. Е

7. И

8. Л

9. М

10. Н

11. П

12. Р

13. С

14. Т

15. Ү

16. У

17. И

18. Ф

19. Х

20. Һ

21. Ш

22. Э

23. Я

Аарон

– Моисейн аха. Гансал тэрэ өөрөө, мүн тэрэнэй үри һадаһад санаартын алба гүйсэдхэхэ, Израилиин арадай түлөө Бурханда тахил үргэхэ эрхэтэй байгаа.

Абарагша

– Бурхан бүхы арадуудай Абарагшаар Иисус Христосые табяа. Иисус Христос хүнүүдые нүгэл шэбэлэй богоолшолгоһоо абарна, нүгэл шэбэлэй түлөө зэмэлүүлэн хэһээгдэхэһээ, хэтын хосоролгоһоо абарна.

Абраһам

– багсаажа хэлэбэл, Христосой түрэхэһөө 2000 жэлэй урда тээ ажаһуугаа. Бурхан Абраһамтай хэлсээ баталһан байгаа. Израилиин арад Абраһамһаа эхи абадаг. Тэрэ еврейнүүдэй элинсэг хулинсаг болоно. Абраһам Бурханай үгэ дууладаг, тэрээндэ үнэн сэхэ, бүрин найдадаг бэлэй. Тиимэһээл Абраһамые «этигэл һүзэгэй эсэгэ» гэжэ нэрлэдэг.

Агриппа

– (2-дохи Агриппа) – Ирод 1-дэхи Агриппын хүбүүн. Тэрэ болбол Христосой түрэхэһөө хойшо 53–93 онуудта Палестина ороной нэгэ хэһэгыень зонхилдог һэн.

Ада шүдхэр

– шолмосто (сатанада) алба хэдэг, тэрэнэй эрхэ хүсэлые бэелүүлдэг, тэрэнэй мэдэлдэ байдаг амитан.

Алой

– энэ ургамалай набшануудһаа үнэтэй хангалтай тоһо шахадаг. Үхэһэн хүнэй бэе хүдөөлүүлгэдэ бэлдэхэдээ энэ хангалтай тоһо хэрэглэдэг байгаа.

Бурханай дуунууд (Псалтырь)

– Хуушан Хэлсээнэй номуудай нэгэнь болоно. Энэ ном Бурханда зорюулһан 150 магталнуудһаа бүридэнэ. Иудейнүүд эдэ магтаалта дуунуудые мүргэл хуралай үедэ дууладаг һэн.

Бурханай табисуурта

– еврей хэлээр Машиах, грек хэлээр Христос, «Түрхигдэһэн» гэһэн удхатай. Иисусай нэрэ түрэнүүдэй нэгэнь болоно. Израилиин хааниие һунгахадаа, Бурханай тогтооһон ёһоор һунгагдаһан хүнэй толгойе санаартан ургамалнуудай хангалтай тоһоор түрхидэг байгаа. Иисус Христос болбол «тоһоор түрхигдэһэн», газар дэлхэйе абархын тула Бурханай һунгажа табиһан нэгэн юм.

Бурханай хаан орон, Бурханай хаан түрэ

– мүнөө үеын газар дэлхэйн, мүн ерээдүйн газар дэлхэйн хүн зоной, хамаг оршожо байһан юумэнүүдэй Бурханай захиргаан доро байжа, Бурханай эрхэ мэдэлээр ажамидархые удхална. Иисус Христос Бурханай хаан орон тухай үргэлжэ һургадаг байгаа.

Бурханай Хурьган

– Табан номһоо хаража үзэбэл, Моисейн Хуулиин ёһоор хүн бүхэн өөрынгөө нүгэл шэбэл хүлисүүлхын тула хурьга тахил болгон үргэхэ ёһотой байгаа. Мүн лэ Иисус Христосые Бурханай Хурьган гэжэ нэрлэнэ, юундэб гэбэл, Бурхан тэрээниие хүн бүхэнэй нүгэл шэбэлэй түлөө тахил болгожо үргэһэн байгаа.

Бурханай Эльгээмэл

– Бурханда алба хэдэг, захиралтаарнь хүнүүдтэ туһалдаг амитан.

Бэлгээ отолуулха

– Бурхан Абраһамтай хэлсээ баталаад, энэ хэлсээнэйнгээ һүлдэ тэмдэг болгон Абраһамые өөрыень, гэртэнь байһан бүхы эрэшүүлые, хойто үенүүдтэ түрэхэ бүхы хүбүүдые бэлгээ отолуулхыень захирба.

Ваал

– эртэ урдын сагта хананейнүүдэй шүтэн мүргэдэг бурхан болоно.

Вавилон

– Хуушан Хэлсээнэй хүсэн түгэлдэр байха үе сагта Вавилоной хаан орон Израилиин арадай хамагай хэрзэгы дайсан байгаа. Шэнэ Хэлсээндэ «Вавилон» гэдэг үгэ шолмосой хаан ороной бэлгэ тэмдэг болоно.

Валаам

– Хуушан Хэлсээнэй үедэ ажамидарһан лүндэншэн. Шэнэ Хэлсээндэ тэрэ муу муухайгай, нүгэл шэбэлэй бэлгэ тэмдэг болоно.

Гоморро

– Амигүй далайн шадар оршодог табан хотонуудай хоёрынь «Содом» ба «Гоморро» гэжэ нэрэтэй байгаа. Эдэ хотын зоной нүгэл шэбэлэйнь түлөө Бурхан Содом, Гоморро хоёрто гал дүлэнтэй болон хүхэртэй бороо оруулжа, эдэ хотонуудые усадхаа юм.

Гэршэлгын Майхан, Нангин Майхан

– Һүмэ барихынгаа урда тээ израильшууд Гэршэлгын Майхан соо Бурханда мүргэдэг, тахилаа үргэдэг бэлэй.

Гэршэлгын Майхан

Давид

– Израилиин хоёрдохи хаан (багсаажа хэлэбэл, Христосой түрэхын урда 1003 онһоо эхилэн захираа). Давид Израилиие агууехэ улас болгожо мандааһан, Иерусалимые тэрэнэй ниислэл хото болгоһон байгаа. Давид хаан мүн лэ шадабаритай сэрэгшэн, агууехэ шүлэгшэн байгаа, тэрэнэй Бурханиие магтаһан олон магтаал дуунуудынь мэдээжэ. Тэрэнэй бэшэһэн магтаалта дуунууд Бурханай дуунуудай (Псалтырь) номой диилэнхы хубиие эзэлнэ.

Дээдын Эзэнэй Үдэр

– зарга шүүбэри хэхэеэ Дээдын Эзэнэй ерэхэ үдэр. Энэ үдэр Иисус Христосой ашаар Бурхан бүхы газар дэлхэйнхидые шүүбэрилхэ юм. Энэ үдэрые баһа «Зарга шүүбэриин үдэр» гэжэ нэрлэдэг.

Елисей

– Христосой түрэхэһөө 800 жэлэй урда тээ ажаһууһан Бурханай лүндэншэн. Тэрэ Илия лүндэншэдэ туһалдаг, наһанһаа нүгшэһэнһөөнь хойшо лүндэншын алба гүйсэдхэжэ байгаа.

Иеремия

– Христосой түрэхэһөө 500–600 жэлэй урда тээ ажамидарһан лүндэншэн.

Илия

– дүтэлүүлжэ хэлэбэл, Христосой түрэхэһөө хойшо 800-аад онуудта ажамидарһан лүндэншэн. Израилиие зонхилһон Ахав хаанай, тэрэнэй Иезавель һамганай онгонуудта мүргэхэдэ, Илия лүндэншэ тэдээндэ Бурханай үгэ хэлэдэг һэн. «Бурханай табисууртын газар дэлхэйдэ ерэхые Илия бэлдэжэ үгэхэ» гэжэ Малах лүндэншын хэлэһые иудейнүүд мэдэжэ байгаа.

Иона

– Бурханай лүндэншэн.

Иосиф

– Яковай арбан хоёр хүбүүдэй нэгэн. Аханарынь тэрэниие барлаг болгон Египет руу худалдаһан байгаа. Египедэй хаан тэрэниие хаан оронойнгоо захирагшаар табяа бэлэй.

Ирод

– 1) Агууехэ Ирод: Христосой түрэхэһөө урда 37 онһоо эхилэн Христосой түрэхын 4 он болотор бүхы Палестиные захиржа байһан иудейн хаан. Эгээл тэрэнэй захиралтын үедэ Иисус Христос түрөө юм. 2) Ирод Антипа, Агууехэ Иродэй хүбүүн: Христосой түрэхын 4 онһоо 39 он болотор Галилей можын захирагша байһан. 3) 1-дэхи Ирод Агриппа, Агууехэ Иродэй аша хүбүүн. Тэрэ Христосой түрэхын 41 онһоо 44 он болотор Палестиные захирдаг, христос шажантаниие гайтайгаар мүрдэдэг һэн. (Элшэнэрэй бүтээһэн хэрэгүүд)

Исаак

– багсаабал, Христосой түрэхэһөө 1900-аад жэлэй урда тээ түрөө. Абраһам Сара хоёрой хүбүүн.

Исайя

– Христосой түрэхэһөө 700-аад жэлэй урда тээ Иерусалимда ажаһууһан лүндэншэн.

Иссоп

– иудейнүүдэй шажанай ёһололдо хэрэглэдэг ургамал. Тэрэнэй набшаһа гү, али һалааень санаартан шэнгэн юумэн соо (жэшээлбэл, тахил болгон үргэгдэһэн амитанай шуһан соо) дүрөөд, хүниие гү, али үгы һаа юумэ Бурханай урда тээ сэбэрлэхын тула тэрээгээр сасадаг байгаа.

Левий

– Яковай арбан хоёр хүбүүдэй нэгэн. Бурханай захиралтаар гансал Левиин обогой Аароной үри һадаһад Һүмэдэ санаартын алба гүйсэдхэхэ ёһотой байгаа. Энэ обогой ондоо угсаатан санаартанай туһалагшадай алба хэжэ байгаа.

Левит

– Левиин обогой хүн. Энэ обог Һүмэдэ санаартанай туһалагшадай алба хэхээр шэлэгдэжэ абтаһан байгаа.

Лот

– Абраһамай дүүгэй хүбүүн. Зальхай забхай ябадалаар суурхаһан Содом хото усадхахын урда тээ Бурхан Лотые гэр бүлэтэйнь хото-һоо гаргажа абараа юм.

Лүндэншэн

– Бурханай шэлэжэ абаһан хүн. Лүндэншэн Бурханһаа дуулаһан үгэнүүдые хүнүүдтэ хүргэхэ, айладхаха үүргэтэй байгаа.

Мелхиседек

– Салимай хаан, санаартан. Абраһамай тэрээндэ байлдаанда олзолһон юумэнүүдэйнгээ арбанай нэгэ хубиие үгэхэдэ, Мелхиседек Абраһамые үреэлэй һайнаар үреэгээ һэн. Мелхиседек тухай Табан ном соо, Ажабайдалай ном соо 14:17–20 шүлэгүүдтэ бэшээтэй байдаг.

Моисей

– Израилиин агууехэ лүндэншэн. Израилиин арадые Бурханай Египедһээ гаргажа байхада, мүн тэрэнэй удаа еврейнүүдэй сул губяар тэнэжэ байхада, Моисей израильшуудые хүтэлжэ ябаа. Еврейнүүдэй сахижа байха ёһотой Хуулиие Бурхан Моисейгээр дамжуулан үгөө. Энэ Хуули (Моисейн ном гэхэ гү, али үгы һаа Моисейн Хуули гэгдэдэг) Библиин түрүүшын табан ном соо үгтэнэ.

Нангин Һүлдэ

– Бурханай Һүлдэ, тиимэһээл тэрэ Бурханай шэнжэ шанартай юм. Шэнэ Хэлсээнһээ хаража үзэбэл, Иисус Христосто этигэһэн зон Нангин Һүлдые тогтоожо абана.

Ниневи

– Ассирийн хаан ороной ниислэл хото.

Ной

– Газар дэлхэйе һүнөөн Бурханай уһан галаб эрьюулхын урда тээ Бурханай захиралтаар Ной томо корабль баряад, тэндээ гэр бүлэтэйгөө орожо, үхэлһөө абарагдаһан байгаа.

Нүгэл шэбэл

– Бурханай тогтооһон захяа заабари мэдэрэлтэйгээр, мүн ойлгоношьегүй эбдэлгэ, Бурханай үгэ дуулангүй, Бурханда зүрюу байлга.

Паасха

– Израилиин арадай һайндэр. Бурханай захирһан ёһоор тэдэнэр египедэй богоолшолгоһоо сүлөөтэй болоһоноо тэмдэглэдэг.

Реббека

– Абраһамай Исаак хүбүүнэй һамган, Исав Яков хоёрой эжы.

Рим

– Иисус Христосой газар дэлхэйдэ ажамидарха үедэ энэ томо гэгшын хаан орон олон оронуудые, тэрэнэй тоодо Израилиие мэдэлдээ абаад байгаа. Тэрэнэй ниислэл хотонь баһал Рим гэжэ нэрэтэй һэн.

Саддукей

– голдуу санаартанһаа болон баян зонһоо бүридэһэн бүлгэмэй гэшүүн. Саддукейнэр иудей арадай ёһо гурим баримталдаг һэн. Фарисейнүүдһээ ямар илгаатай байнаб гэбэл, тэдэнэр үхэлһөө амидырха ушарта этигэдэггүй, гансал Моисейн Табан номые Бурханай үгэ гэжэ тоолодог байгаа.

Самуил

– Израилиин һүүлшын агууехэ зарга шүүгшэ (Христосой түрэхэһөө урда 1130 онуудта ажаһуугаа). Самуил лүндэншэнһөө хойшо Израильда хаанууд захирдаг болоо. Самуил болбол Саул Давид хоёрые хаан шэрээдэ һуухадань тоһоор түрхеэ юм.

Санаартан

– Һүмэдэ алба хэдэг хүн. Бурханда тахил тахихань санаартын гол үүргэ байгаа. Тэрээнһээ гадна санаартан шажанай бусад албануудые гүйсэдхэдэг һэн. Бурханай захиһан ёһоор Израильда гансал Аароной обогой зон санаартын алба гүйсэдхэдэг бэлэй.

Сара

– Абраһамай һамган, Исаагай эхэнь.

Сатана

– Шолмос гэжэ үгэ хара.

Соломон

– Давидай хүбүүн, Давидһаа хойшо Израилиин хаан (Христосой түрэхэһөө урда 961–922 онуудта захираа). Соломоной захиржа байха үедэ Израилиин улас ехэл мандажа байгаа. Соломон Иерусалимда хамагай түрүүшын Һүмэ баряа һэн.

Суббото

– иудейнүүдэй Бурханда зорюулһан амаралтын үдэр. Энэ үдэр ажал хэхэнь хорюултай байгаа.

Табидахи үдэрэй һайндэр

– Паасхын һайндэрэй үнгэрһэнһөө хойшо иудейнүүдэй табидахи үдэртэнь тэмдэглэдэг ургаса хадалгын түгэсхэлэй һайндэр.

Тахилай шэрээ

– амитадые тахил болгон үргэхын тула шулуу, шабар ба түмэрөөр бүтээгдэһэн үндэр газар. Моисейн үе сагһаа эхилэн, тахилай шэрээ гансал Майхан соо, һүүлдэнь гансал Һүмэ соо байгаа. Тахил үргэхэ алба гансал санаартад гүйсэдхэхэ ёһотой байгаа.

Тоһоор түрхихэ

– тусхай албан тушаалда табигдаһанай бэлгэ тэмдэг болгон хүнэй толгой хангалтай тоһоор түрхидэг, үгы һаа дэрэнь адхадаг һэн. Иимэ ёһолол хаанай, санаартанай, заримдаа лүндэншын албан тушаалда хүртэһэн ушарта үнгэргэдэг байгаа.

Үргэл үргэхэ, тахил тахиха

– израильшууд үйлэдэһэн нүгэл шэбэлээ арилгахын тула амитадые тахил болгон үргэдэг, мүн Бурханиие магтан алдаршуулхын тула баяр баясхалангай үргэлнүүдые үргэдэг һэн. Жэшээнь, тахил болгон тугал, хони, тэхэ ямаануудые, мүн гулабхаа, гурил, хилээмэ үргэдэг ёһо бии бэлэй. Тахил тахилгын дүримүүд «Табан ном» соо үгтэнэ. Шэнэ Хэлсээнһээ хаража үзэбэл, хүн түрэлхитэнэй бүхы нүгэл шэбэлые хүлисүүлхэ аргатай Бурханай үргэһэн ори ганса тахилынь Иисус Христос болоно.

Уһан арюудхалга

– Шэнэ Хэлсээндэ хоёр янзын уһан арюудхалга тухай хэлэгдэнэ.

Иоанн лүндэншын уһан арюудхалга

– нүгэл шэбэлнүүдээ мэдэрэн, дахин нүгэл шэбэл үйлэдэхэгүй, өөрыгөө Бурханда зорюулха шиидхэбэри гаргаха гэһэн удхатай. Һайн Мэдээсэлнүүд соо эгээл тиимэ уһан арюудхалганууд тухай хэлэгдэнэ. (Мат. 3:1–6) Иисус Христосой амидырһан хойно уһан арюудхалга бүри гүнзэгы, дэлгэрэнгы удхатай болоо: Христосой үхөөд амидырһандал адли тэрэ ёһолол уһаар арюудхуулһан хүнэй үхэһэн, тиигээд Иисусай түлөө ажамидархын тула үхэлһөө амидырһыень тэмдэглэдэг болоо.

Фарисей

– эртэ урдын сагта еврей шажанай бүлгэмэй хүн. Фарисейнүүд Моисейн Хуули, мүн хойшодоо тэрэ хуулида нэмэгдэһэн ёһо гуримуудые хатуугаар баримталдаг байгаа.

Христос шажантан

– Бурханда һүзэглэгшэ; Иисус Христосой ашаар нүгэл шэбэлнүүдээ хүлисүүлһэн, Бурханай абаралда хүртэһэн хүн; Бурханай табисуурта Христосые дахагша.

Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн

– тиигэжэ Һайн Мэдээсэл соо Иисус Христос өөрыгөө нэрлэнэ. Тиигэжэ тэрэ нэгэ зэргэ хүн шанартай, мүн бурхан шанартай байһанаа гэршэлнэ.

Хуули (Моисейн Хуули)

– Израилиин арадта үгтэһэн Бурханай хуули. Моисейгээр дамжуулан үгтэһэн арбан захяа заабари, али үгы һаа Табан ном, заримдаа Хуушан Хэлсээнэй бүхы номуудые «Хуули» гэжэ тоолодог. Дүрим тогтоолнуудай, захяа заабаринуудай суглуулбариһаа бүридэһэн Хуули болбол арадайнь яажа өөһэдыгөө абажа ябаһайб гэжэ Бурханай хүсэһые, мүн яажа Израилиин арадай ажамидарха ёһотой байһые харуулдаг һэн.

Хуушан Хэлсээн

– олон хүнүүдэй удаан саг соо (мянган жэлэй туршада) бэшэһэн номуудай суглуулбари. Эдэнь хүнүүдэй тогтоожо абаад, удаань саарһан дээрэ буулгажа бэшэһэн Бурханай үгэ болоно.

Хэлсээн (гэрээ)

– Библи соо Бурханай болон хүнүүдэй хоорондо баталагдаһан хэлсээн (гэрээ) гол һуури эзэлнэ. Һүр хүсэтэй Бурхан хүн түрэлхитэндэ туһалхаар гараа һарбайна. Тэрэ өөрөө хүн түрэлхитэнтэй хэлсээ батална. Бурхан болон хүнүүдэй хоорондо баталагдаһан хэлсээнүүдэй нэн шухалнуудынь Хуушан, мүн Шэнэ хэлсээн хоёр болоно. Бурханай Моисейгээр дамжуулан Синай хада дээрэ Израильтай баталһан хэлсээе «Хуушан Хэлсээн» гэжэ нэрлэдэг (Табан ном, Гаралга, Хуулиин дабталга). Бурхан болон хүнүүдэй хоорондо шэнэ хэлсээнэй баталагдаха тухай лүндэншэд уридшалан хэлэдэг һэн. Шэнэ Хэлсээнэй номуудһаа хаража үзэбэл, Шэнэ Хэлсээн Иисус Христосой үхөөд амидырһан ябадал дээрэ һуури татана, тэрэнэй шуһаар баталагдана. (1 Коринф. 11:25; Евр. 7:22; 8:13)

Хэлсээнэй абдар

– модоор хэгдэһэн, алтаар хушагдаһан абдар. Доторынь шулуун хабтагайнууд дээрэ бэшээтэй Бурханай арбан захяа заабаринууд хадаглагдадаг һэн. Энэ абдар Майханай, мүн удаань бодхоогдоһон Һүмын Хамагай Нангин газарта хадаглагдадаг һэн.

Һайн Мэдээсэл

– Израильда Дээдын Эзэнэй үгэһэн найдуулга Иисус Христос соо бүрин дүүргэгдэһэн байна. Бүхы хүн түрэлхитэндэ тэрээгээр дамжан абаралтын зам харуулагдаба, энэнь Бурханһаа хүн бүхэндэ үгтэһэн Һайн Мэдээсэл болоно.

Һүзэглэгшэд

– абаралгада хүртэһэн, Иисус Христосой ашаар нүгэл шэбэлээ хүлисүүлһэн, Бурханда бүрин найдадаг зон.

Һүзэглэгшэдэй бүлгэм

– Шэнэ Хэлсээндэ энэ үгэ хоёр удхатайгаар хэрэглэгдэдэг: 1) Иисус Христосто һүзэглэдэг нэгэ һууринда һуудаг һүзэглэгшэдэй бүлгэм; 2) Бүхы газар дэлхэй даяар ажаһуудаг христос шажантан бүрин хамтадаа.

Һүмэ

– Бурханай өөрынь үгэһэн хэб маягаар баригдаһан тахил тахидаг, мүргэл хэдэг байра. Һүмэ соо тахилай шэрээн байһан газарта гансал санаартан орохо эрхэтэй байгаа. Һүмын хорёо соо оршодог байра хоёр: Нангин Газар ба Хамагай Нангин газар гэжэ нэрлэгдэдэг таһалгануудтай һэн. Хамагай Нангин газарта жэлдээ нэгэл дахин тусхай мүргэл хэхэеэ гансал ахамад санаартан орохо эрхэтэй байгаа. Энэ таһалга Нангин Газарай таһалгаһаа томо гэгшын хүшэгөөр илгаатай байгаа. Иисус Христосой уридшалан хэлэһэн ёһоор Христосой түрэхэһөө хойшо 1-дэхи үедэ римэйхид һүмэ бүрин һандаргаһан байна.

Шолмос

– ада шүдхэрнүүдэй ноён.

Элшэн

– Бурханай һунгаад, хүн зондо ябуулһан элшэн. Иисус Христосой мэдэлээр тэрээндэ эрхэ засаг үгтэнэ. Иисусай арбан хоёр шаби түрүүшын элшэнэр болоно.

Яков

– Исаагай хүбүүн. Тэрэниие баһа «Израиль» гэжэ нэрлэдэг.

Table of Contents

Шэнэ Хэлсээн

Оролто Үгэ

Коринфынхидтэ 2-дохи

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13

Зарим Үгэнүүдые Тайлбарилһан Толи

- Аарон
- Абарагша
- Абраһам
- Агриппа
- Ада шүдхэр
- Алой
- Бурханай дуунууд (Псалтырь)
- Бурханай табисуурта
- Бурханай хаан орон, Бурханай хаан түрэ
- Бурханай Хурьган
- Бурханай Эльгээмэл
- Бэлгээ отолуулха
- Ваал
- Вавилон
- Валаам
- Гоморро
- Гэршэлгын Майхан, Нангин Майхан
- Давид
- Дээдын Эзэнэй Үдэр
- Елисей
- Иеремия
- Илия
- Иона
- Иосиф
- Ирод
- Исаак
- Исайя
- Иссоп
- Левий
- Левит
- Лот
- Лүндэншэн
- Мелхиседек
- Моисей
- Нангин Һүлдэ
- Ниневи
- Ной
- Нүгэл шэбэл
- Паасха
- Реббека
- Рим
- Саддукей
- Самуил
- Санаартан
- Сара
- Сатана
- Соломон
- Суббото
- Табидахи үдэрэй һайндэр
- Тахилай шэрээ
- Тоһоор түрхихэ
- Үргэл үргэхэ, тахил тахиха
- Уһан арюудхалга
- Иоанн лүндэншын уһан арюудхалга
- Фарисей
- Христос шажантан
- Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн
- Хуули (Моисейн Хуули)
- Хуушан Хэлсээн
- Хэлсээн (гэрээ)
- Хэлсээнэй абдар
- Һайн Мэдээсэл
- Һүзэглэгшэд
- Һүзэглэгшэдэй бүлгэм
- Һүмэ
- Шолмос
- Элшэн
- Яков